Bello

Robert Smit, Bello in evening dress, broche, 1994. Foto Rianne Groen
Robert Smit, Bello in evening dress, broche, 1994. Foto met dank aan Rianne Groen©

Door Rianne Groen

Bello
Eind februari vierden we met enkele genodigden de opening van Craving the Essentials, een overzichtstentoonstelling van het werk van Robert Smit waar ik als conservator bij CODA Museum lang aan heb gewerkt. Hoewel ik aan de tentoonstelling begon in de veronderstelling dat ik een sieradententoonstelling ging maken, eindigde het met iets veel groters dan dat. Het is een prachtig overzicht geworden van een veelzijdig oeuvre van een kunstenaar die op tachtigjarige leeftijd nog altijd sprankelt en mensen aanspreekt als nooit tevoren.

Tijdens het maken van de selectie voor de tentoonstelling hebben we naast de vele bruiklenen van particuliere verzamelaars en musea natuurlijk ook volop uit eigen collectie geput. Deze werken uit de verzameling van CODA waren destijds de eerste werken die ik van Robert Smit in het echt zag. De grootste aantrekkingskracht had op mij gelijk een halssieraad in de vorm van een gouden hondje met een rode snuit. Uit een ingewikkeld lijnenspel van gouden schakels en los getekende vormen doemde de vorm van een gezellig hondje op. Al snel kwam ik erachter dat dit niet zomaar een hondje was, maar het hondje Bello. Sindsdien ben ik Bello vaak tegengekomen in het werk van Robert Smit. Soms als een vrolijk hondje van goud, soms in puur abstracte vorm, en soms als verhaal of tekening. Het personage komt voort uit de herinnering aan de hond van zijn oma. Het verhaal gaat als volgt:

‘Drie of vier jaar moet ik zijn geweest, toen ik haar leerde kennen. Bello was de hond van mijn grootmoeder. Zij beet in haar staart en tolde in de rondte. Ook kon zij de deur open en dicht doen. ‘Bello, fermez la porte’, hoorde ik vaak roepen. Ik zat in de kinderwagen en herinner mij dat ze de wagen met haar voorpoten duwde. Bello was een zwartharige bouvier met glanzende ogen. Dat was in 1944/’45. In januari 1992 ontstond op volstrekt toevallige wijze een stuk bewerkt goud, dat mij sterk herinnerde aan ‘Bello’.

Bello, een mengeling van naïviteit, slimheid en vrolijke nieuwsgierigheid. Ik heb het eigenlijk amper overwogen, het lag zo voor de hand er iets mee te doen. Nooit eerder echter had ik een dergelijk onderwerp uitgewerkt om een serie sieraden te ontwerpen, waarbij het thema direct op persoonlijke herinnering en ervaring berustte.

Toen mijn moeder mij een keer bezocht, was dat een uitstekende gelegenheid eens uitgebreid te informeren naar haar herinneringen aan Bello. ‘Bello?’ zei ze. ‘De hond van mijn moeder heette Tilly!’ ‘Oh, is dat zo?’ antwoordde ik haar. ‘Maar het was toch wel een gitzwarte bouvier?’. ‘Ach nee’, zei mijn moeder weer. Het was een gewoon straathondje, en zeker niet zo groot als jij nu aanwijst!’ Mijn moeder was 87 jaar, vitaal en helder van geest.’

De voor mij zo kenmerkende speelsheid, vrijheid en het plezier in het werk van Robert Smit vind ik uitermate goed naar voren komen in het personage Bello. Dat Bello grotendeels ontstaan is uit de fantasie van de kunstenaar, houdt in dat het alles kan worden wat het wil; of dat nu toevallig is of met voorbedachte rade. Soms neemt Bello vrienden mee, in de vorm van andere personages, of wordt ze uitgelaten in een nieuwe stad. Ze neemt de vorm aan van bont beschilderd goud, of van een zwart geoxideerd lijnenspel. Zo bestaat ze dwars door de tijd en dwars door het prachtig grote oeuvre van Robert Smit, en ik hoop haar nog vaak tegen te komen!

Rianne Groen

Tentoonstelling
2022 – Craving the essentials, CODA, Apeldoorn (Nederland) (16 januari 2022 t/m 24 april 2022)

Bibliografie
Doornbusch, E. (5 november 2021) Overzicht gastcolumns eerste jubileum 2021. hedendaagsesieraden.nl.

Links
• Wikidata

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden, ook kunt u doneren via paypal.me/hedendaagsesieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2022/04/06/bello/

Geef een reactie