Hildegard Risch

Hildegard Risch, ring, circa 1950. Foto David & Sonya Newell-Smith, goud, smaragd
Hildegard Risch, ring, circa 1950. Foto Tadema Gallery, goud, smaragd
Hildegard Risch, ring, circa 1950. Foto met dank aan David & Sonya Newell-Smith©

Hildegard Risch (Halle (Duitsland), 1 juli 1903 – Keulen (Duitsland), 1996) was actief als sieraadontwerper en goudsmid. Naast sieraden vervaardigde Risch ook vaatwerk.

Biografie
De vader van Risch had een boekhandel. Risch is opgeleid aan Burg Giebichenstein te Halle (Duitsland) (1922-1927), waar zij les had in drijven en ciseleren van de metaalbewerker en beeldhouwer Karl Müller (1888-1972). Er vonden uitwisselingen plaats met het op een uur afstand gelegen Bauhaus in Dessau (Duitsland).

In 1927 maakte Risch een eerste studiereis naar Italië. Onderweg bezocht zij de recent gebouwde Weißenhofsiedlung aan de rand van Stuttgart (Duitsland). Niet veel later ontwierp Risch lampen voor het merk Bremen. Twee jaar later, in 1929, maakte Risch met Eva Mascher-Elsässer (1908-1993) een studiereis naar Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Acht weken lang waren ze in Londen (Verenigd Koninkrijk). De collectie sieraden met stukken (met granuleerwerk) van de Etrusken, Grieken, Byzantijnen en Egyptenaren van duizenden jaren oud in het British Museum in Londen (Verenigd Koninkrijk) maakte zodanig indruk dat Risch besloot om goudsmid te worden.

Samen met haar vriendin Mascher-Elsässer, die ze tijdens haar opleiding had leren kennen, kon Risch in 1927 een werkplaats beginnen aan Kleinschmieden 4 in Halle (Duitsland). Er werd volop geëxperimenteerd, aan verkopen werd niet of nauwelijks gedacht. Risch begon toen ook te experimenteren met het vervaardigen van sieraden. In 1931 sloot Risch haar gezellentijd af. Na het huwelijk van Mascher-Elsässer in 1935 zette Risch de werkplaats alleen voort. De vriendschap met Mascher-Elsässer bleef bestaan.

Risch raakte gefascineerd door Fer de Berlin. Daarom bezocht zij rond 1935 de werkplaats van de smid Siegfried Püts in Isernhagen (Duitsland) om zich bij hem het ijzersmeden eigen te maken. De sieraden van ijzer gecombineerd met goud en diamanten die Risch vervolgens vervaardigde zijn uniek. In 1936 vervaardigde Risch haar Meisterprüfung en kreeg haar meesterteken.

Tot 1943 bleef Risch werkzaam in het atelier in Halle, daarna vestigde zij zich in Dölau (Duitsland), een voorstad van Halle (Duitsland). Gedurende de Tweede Wereldoorlog kon Risch door blijven werken ook al waren materialen amper voorhanden: klanten kwamen met oude sieraden naar haar toe om er iets nieuws van te laten maken.

Sieraden van Risch zijn vervaardigd van materialen als goud, (gezwart) zilver, ijzer, parels, toermalijnen, opalen, amethist, topaas, maansteen, koraal, agaat en smaragd. Ze bediende zich van onder meer drijf- en hamertechnieken. In die tijd  ontstond ook het contact met andere goudsmeden zoals Elisabeth Treskow, die net als Risch grote belangstelling had voor antieke sieraden.

Reguliere sluitingen waren Risch een doorn in het oog. Verschillende keren bedacht zij hiervoor alternatieve en originele oplossingen, vaak in de vorm van haken.

Opleidingen in Hamburg (West-Duitsland) en Neurenberg (West-Duitsland) hebben Risch benaderd les te komen geven. Risch voelde daar helemaal niet voor en bedankte. Vanwege familie wilde Risch in Halle (Duitsland) blijven, maar ook de (pedagogische) cultuur op de opleidingen weerhield haar.

Tot haar pensioen in 1963 woonde en werkte Risch in de DDR, daarna vestigde zij zich eerst in korte tijd in Keulen (West-Duitsland) en vervolgens in Wesseling (West-Duitsland).

Sieraden van Risch werden en worden gepresenteerd door onder meer Galerie Mattar en Tadema Gallery.

Werk in openbare collecties (selectie)
Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
Moritzburg, Halle (Duitsland)
Museum für Angewandte Kunst Köln (MAKK), Keulen (Duitsland)
Schmuckmuseum Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)

Werk in particuliere collecties (selectie)
Sammlung Andreae
Sammlung Begeer
Sammlung Clausen
Sammlung Fernbach
Sammlung Halm
Sammlung Reichenbach
Sammlung Zarges Dürr
Sammlung Zaun
Stiftung Treskow

Tentoonstellingen (selectie)
1931 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1932 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1933 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1934 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1935 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1936 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1937 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1938 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1939 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1940 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1941 – Leipziger Handwerksmesse, Grassimuseum, Leipzig (Duitsland)
1956 – Schmuck, Gerät, Edelstein – Internationale Ausstellung von Gold- und Silberschmiedearbeiten der Gegenwart, Goldener Saal, Augsburg (Duitsland)
1958 – Vierte Deutsche Kunstausstellung, Albertinum, Dresden (Duitsland)
1959 – X Triennale, Milaan (Italië)
1960 – Internationales Kunsthandwerk 1960, Landesgewerbeamt, Stuttgart (West-Duitsland)
1963 – Internationales Kunsthandwerk 1963, Landesgewerbeamt, Stuttgart (West-Duitsland)
1966 – Handwerksmesse, Frankfurt am Main (West-Duitsland)
1967 – Handwerksmesse, Frankfurt am Main (West-Duitsland)
1968 – Handwerksmesse, Frankfurt am Main (West-Duitsland)
1968 – Landesausstellung des Nordrhein-Westfälischen Kunsthandwerks (West-Duitsland)
1969 – Internationales Kunsthandwerk 1969, Landesgewerbeamt, Stuttgart (West-Duitsland)
1969 – Landesausstellung des Nordrhein-Westfälischen Kunsthandwerks (West-Duitsland)
1970 – Landesausstellung des Nordrhein-Westfälischen Kunsthandwerks (West-Duitsland)
1971 – Landesausstellung des Nordrhein-Westfälischen Kunsthandwerks (West-Duitsland)
1972 – Landesausstellung des Nordrhein-Westfälischen Kunsthandwerks (West-Duitsland)
1973 – Landesausstellung des Nordrhein-Westfälischen Kunsthandwerks (West-Duitsland)
1974 – Landesausstellung des Nordrhein-Westfälischen Kunsthandwerks (West-Duitsland)
1975 – Landesausstellung des Nordrhein-Westfälischen Kunsthandwerks (West-Duitsland)
1975 – Studio für zeitgenössische Kunst, Landesmuseum, Oldenburg (West-Duitsland)
1976 – Neue Klassik, Schmucktendenzen heute, Kunstkreis Hameln (Duitsland)
1978 – Zeitgenössisches deutsches und britisches Kunsthandwerk, Museum für Kunsthandwerk, Frankfurt am Main (West-Duitsland)
1979 – Goldschmiedearbeiten von Hildegard Risch und Eva Mascher-Elsässer, Städtisches Museum, Braunschweig (West-Duitsland)
1982 – 1983 Heutige Edelschmiedekunst, Orientation zwischen Maas und Rhein, Maastricht (Nederland), Hasselt (België), Luxemburg (Luxemburg), Aken (West-Duitsland), Keulen (West-Duitsland), Koblenz (West-Duitsland), Düsseldorf (West-Duitsland)
1982 – Neuerwerbungen 1972-82, Kunstgewerbemuseum, Keulen (West-Duitsland)
1983 – Neuerwerbungen 1972-82, Overstolzenhaus, Altstad-Süd (West-Duitsland)
1983 – Hildegard Risch, Schmuck, Galerie Mattar, Keulen (West-Duitsland) (3 juli 1983 t/m 31 juli 1983)
1984 – Klassische Goldschmiedekunst – Arbeiten von Eva Mascher-Elsässer, Hildegard Risch, Erna Zarges-Dürr, Deutsches Goldschmiedehaus, Hanau (West-Duitsland)
1992 – Hildegard Risch – 60 Jahre Goldschmiedekunst, Deutsches Goldschmiedehaus, Hanau (Duitsland)
2004 – Experiment und Tradition – Schmuck und Gerät von Hilde Risch und Eva Mascher-Elsässer, Museum Angewandte Kunst, Frankfurt am Main (Duitsland) (18 november 2004 t/m 30 januari 2005)
2006 – Leidenschaft, Lieblings Schmuck Stücke, Galerie für Angewandte Kunst, München (Duitsland)
2013 – Hildegard Risch, Eva Mascher-Elsässer, Stadtarchiv Halle, Halle (Duitsland) (24 september 2013 t/m 30 oktober 2013)
2021 – Danish Jewellery Box, Zeitgenössisches Schmuckdesign, Museum für Angewandte Kunst Köln (MAKK), Keulen (Duitsland) (13 maart 2021 t/m 1 augustus 2021)

Prijzen (selectie)
1936 – Eerste prijs Bernsteinwettbewerb der Gesellschaft für Goldschmiedekunst
1976 – Bayerischer Staatspreis
1976 – Herbert Hofmann-Preis
1976 – Nordrhein-Westfälischer Staatspreis für Goldschmiedekunst
1980 – Herbert Hofmann-Preis
1983 – Diamonds International Award

Bibliografie (selectie)
Chadour-Sampson B. en Newell-Smith, S. (2021) Tadema Gallery London, Jewellery from the 1860s to 1960s. Stuttgart: arnoldsche Art Publishers. ISBN 9783897905986
Danish Jewellery Box, Zeitgenössisches Schmuckdesign (2020). Keulen: MAKK.
Joppien, R. en Mattar W. (1983) Hildegard Risch, Schmuck. Keulen: Walter König. ISBN 3-88375-028-X
Leidenschaft, Lieblings Schmuck Stücke (2006). München: Bayerischer Kunstgewerbe-Verein E.V. ISBN 3929727366

Links
RKD Artists
Wikidata

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden, ook kunt u doneren via paypal.me/hedendaagsesieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2022/02/28/hildegard-risch/

Geef een reactie