Boekbespreking Simply brilliant

James Arnold Frew, ring, 1960-1969. Collectie Kimberly Klosterman. Foto Kimberly Klosterman, goud, diamant, parel
James Arnold Frew, ring, 1960-1969. Foto Kimberly Klosterman, goud, diamant, parel
James Arnold Frew, ring, 1960-1969. Foto met dank aan Kimberly Klosterman©

Simply brilliant, artist-jewelers of the 1960s and 1970s is een boek waarin werk van sieraadontwerpers uit de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw uit de collectie van Kimberly Klosterman staat beschreven en afgebeeld. Het boek begeleidt de langs drie locaties reizende tentoonstelling Simply Brilliant: Artist-Jewelers of the 1960s and 1970s.

Boek
Ter voorbereiding op het boek bezochten conservator van het Cincinnati Art Museum Cynthia Amnéus en Kimberly Klosterman verschillende betrokken kunstenaars of hun familieleden en nazaten, waaronder Françoise en Gilbert Albert, Marie Boltenstern, Alessandro del Cadio, John Donald, Gerda Flöckinger, Ruggiero Grassi (Romolo Grassi), Francesca en Jojo Grima (Andrew Grima), Dominic en Roger Lucas, Marvin Meit, Lisa Sotilis, David Thomas, Cesare de Vecchi en Thierry Vendôme (Jean Vendôme).

In het boek staan de objecten vaak groter dan in het echt afgebeeld. Dat geeft een aardig beeld van details die met het blote oog nauwelijks waarneembaar zijn. Merkwaardig is de afbeelding op pagina 11: erop staan een ring, een armband en een ceintuur/halssieraad. De armband en de ring zijn binnen de omtrek van de ceintuur “geshopt”. De verhoudingen zijn vreemd en lijken niet te kloppen: dat stoort. Een pagina verder (p. 12) ontbreekt bij de afbeelding het bijschrift, net als op de eerste pagina’s 17, 20, 34, 44, 54 en 62 van de verschillende hoofdstukken. Jammer, want lezers willen graag weten naar welke sieraden ze kijken. Later in de catalogus worden dezelfde sieraden gelukkig alsnog beschreven, maar waarom niet op beide plekken? Maak het de lezer makkelijk!

Cynthia Amnéus beschrijft in de inleiding dat vele sieraadontwerpers uit de zestiger jaren van de twintigste eeuw in de collectie van Klosterman zich lieten inspireren door de Jugendstil en dat textuur en asymmetrie vaak voorkomende beeldelementen zijn in hun werk. Er werd volop geëxperimenteerd met nieuwe technieken, waaronder andere wijzen van gieten. In het daarop volgende decennium, de jaren zeventig, werden de oppervlakken van de sieraden weer gladder en de vormen geometrischer.

Dan volgt een essay van de hand van Rosemary Ransome Wallis over het belang van de legendarische in 1961 door Graham Hughes (1926-2010) gecureerde tentoonstelling International Exhibition of Modern Jewelry, 1890-1961 in Worshipful Company of Goldsmiths te Londen (Verenigd Koninkrijk). Doel van de tentoonstelling was het sieraadontwerpen in het Verenigd Koninkrijk nieuw leven in te blazen. De expositie had inderdaad het beoogde effect van een katalysator en heeft vele kunstenaars zoals Andrew Grima en John Donald stevig op de kaart gezet.

Amanda Triossi beschrijft in het daaropvolgende hoofdstuk de wisselwerking tussen sieraadontwerpers en de grote juweliershuizen. Ze noemt daarbij onder meer het belang van de technische vaardigheden die de Romeinse juwelier Mario Masenza inzette om eigentijdse kunstenaars zoals Franco Cannilla sieraden te laten ontwerpen. Grote juweliershuizen probeerden voorts een jonger publiek te bereiken met sieraden met een ruwere, minder gladde uitstraling. Deze sieraden bleken goedkoper te vervaardigen, ook omdat de intrinsieke waarde ervan voor de kopers steeds minder belangrijk werd.

Sieraden in het licht van de mode worden vervolgens door Amnéus beschreven. In de jaren zestig ontstond steeds meer verzet tegen het conformisme uit het voorgaande decennium, vooral onder jonge mensen. Diana Vreeland (1903-1989), hoofdredacteur van VOGUE, muntte in 1965 de term Youthquake om deze jeugdige recalcitrantie te beschrijven. Niet alleen de jeugd wilde het anders, ook vrouwen wilden weg uit de uniformiteit en voorspelbaarheid van het huishoudelijk bestaan.

De naoorlogse New Look van Christian Dior (1905-1957) ging uit van gevestigde waarden. Mary Quant (1934) daarentegen was een van de eerste modeontwerpers die echt met een nieuwe stijl kwam. Op eenentwintigjarige leeftijd opende zij in 1955 haar winkel aan King’s Road te Londen (Verenigd Koninkrijk). In haar kledingboetiek Bazaar bracht Quant mode die het leven mogelijk maakte, in plaats van het te beperken of te beknellen. De middenklasse kreeg meer en meer te besteden en werd zo een interessante markt voor zowel modeontwerpers als sieraadontwerpers.

Verder wordt beschreven hoe de jet set graag sieraden kocht om mee te kunnen reizen. Daarvoor waren de soms meervoudig bruikbare sieraden (à double usage) uit de zestiger en zeventiger jaren vanwege het gebruik van niet alleen maar de kostbaarste materialen uitermate geschikt.

Als laatste hoofdstuk vóór de catalogus treft de lezer een gesprek tussen Kimberly Klosterman en Ruth Peltason. Klosterman vertelt daarin dat de liefde voor sieraden er bij haar al vroeg in zat. Ook wordt uit de doeken gedaan hoe haar handel in sieraden is begonnen en legt Klosterman uit hoe artist-jewelers wereldwijd werden gepresenteerd door grote juweliershuizen en in winkels. De kunstenaars uit haar collectie kregen en creëerden al in hun eigen tijd veel publiciteit. Vooral Andrew Grima blonk daarin uit. Filmsterren, lieden van koninklijke huize en mensen uit de jet set tooiden zich graag met werk van artist-jewelers.

In het catalogusdeel worden de stukken uit de verzameling van Klosterman royaal afgebeeld. Erbij staan teksten die het leven van de betreffende kunstenaars beschrijven: interessante en prettig leesbare informatie.

Vrijwel geheel achterin het boek een overzicht van foto’s met daarop (sterk uitvergroot) de signaturen en andere verantwoordelijkheidstekens op de sieraden uit de collectie van Klosterman, een waardevolle toevoeging voor de ware liefhebber en de expert. En nog een goede zaak: er is een index. De twee voornoemde onderdelen maken dit boek over de collectie van Klosterman tot een onmisbaar naslagwerk voor een ieder die is geïnteresseerd in sieraden uitgevoerd in edele materialen uit de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw. Daarbij is het een buitengewoon fraai vormgegeven en aangenaam leesbaar boek.

Beschreven en verzamelde sieraadontwerpers (52)
Afro
Gilbert Albert
Barbara Anton
Sven Boltenstern
Boucheron
Bulgari
Haroldo Burle Marx
Franco Cannilla
Cartier
César
Jean-Claude Champagnat
Chaumet
Chopard
Aldo Cipullo
Stuart Devlin
Jean Dinh Van
John Donald
Gerda Flöckinger
James Arnold Frew
Fred Joaillier
Louis M. Gérard
Laurence Graff
Romolo Grassi
Andrew Grima
Gübelin
Augustin Julia-Plana
Alfred Karram
Arthur King
Eric de Kolb
Kutchinsky
Ilias Lalaounis
Roger Lucas
Jean Mahie
Meister
René Morin
Elsa Peretti
Piaget
John Victor Rørvig
Walter Schluep
Lisa Sotilis
Pierre Sterlé
Karl Stittgen
Marguerite Stix
Charles de Temple
David Thomas
Van Cleef & Arpels
Cesare de Vecchi
Jean Vendôme
Wander & Company
David Webb
Björn Weckström
Helen Woodhull

Tentoonstellingen
1961 – International Exhibition of Modern Jewelry, 1890-1961, Worshipful Company of Goldsmiths, Londen (Verenigd Koninkrijk) (26 oktober 1961 t/m 2 december 1961)
2020 – The Jeweller’s Art – Revolutionaire juwelen uit de jaren 1960 & 1970, DIVA, Antwerpen (België) (30 oktober 2020 t/m 14 maart 2021)
2021 – Simply Brilliant: Artist-Jewelers of the 1960s and 1970s, Cincinnati Art Museum, Cincinnati (Ohio, Verenigde Staten) (22 oktober 2021 t/m 6 februari 2022)
2021 – Simply Brilliant: Artist-Jewelers of the 1960s and 1970s/Einfach brillant – Künstler-Juweliere der 1960er und 1970er Jahre, Pforzheim (Duitsland) (27 maart 2021 t/m 27 juni 2021)

Een andere versie van dit artikel verscheen eerder (9 april 2021) op ModeMuze en SieradenMuze.

Bibliografie (selectie)
Amnéus, C., MacPhàrlain, A., Peltason, R., Ransome Wallis, R. en Triossi, A. (2020) Simply brilliant, artist-jewelers of the 1960s and 1970s. Lewes: D Giles Limited. ISBN 9781911282525
Doornbusch, E. (9 april 2021) Glamourous en onconventioneel: de collectie van Kimberly Klosterman. SieradenMuze.

Links
• Wikidata

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden, ook kunt u doneren via paypal.me/hedendaagsesieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2021/04/11/boekbespreking-simply-brilliant/

Geef een reactie