Portugal

Cristina Filipe, Contemporary Jewellery in Portugal, From the avant-garde of the 1960s to the early 21st Century, 2019, omslag
Cristina Filipe, Contemporary Jewellery in Portugal, From the avant-garde of the 1960s to the early 21st Century, 2019, omslag
Cristina Filipe, Contemporary Jewellery in Portugal, From the avant-garde of the 1960s to the early 21st Century, 2019. Foto met dank aan Arnoldsche©

Portugal had lange tijd een status aparte op het gebied van hedendaagse sieraadontwerpers. Dat werkt door tot op de dag van vandaag. Op het internationale toneel zijn sieraadontwerpers uit Portugal ondervertegenwoordigd en onderbelicht. De Portugese sieraadontwerper en onderzoeker Cristina Filipe heeft met haar (in het Engels vertaalde) dissertatie Contemporary Jewellery in Portugal, From the avant-garde of the 1960s to the early 21st Century een belangrijke poging gedaan deze situatie te doorbreken.

Het isolement van Portugal
Als gevolg van de dictatuur was Portugal tot halverwege de zeventiger jaren geïsoleerd. Omdat er in musea in de jaren zestig geen aandacht werd besteed aan hedendaagse kunst of hedendaagse sieraden, schoten galeries op zeker moment als paddestoelen uit de grond. Begin zestiger jaren waren er drie galeries voor hedendaagse kunst, in 1973 waren er 31. Vaak vonden tentoonstellingen met sieraden plaats in de zomer of rond kerstmis: tijden van beperkt galeriebezoek: tijd dus voor de stiefkinderen in de kunsten.

Na de dictatuur en de revolutie vonden in 1976 in Portugal de eerste vrije verkiezingen plaats. Het was tevens de tijd van (internationale) economische crises. Geen gouden tijden kortom voor sieraadontwerpers.

Sommige galeries, zoals Buchholz, Ogiva (Óbidos (Portugal)), Quadrante en Quadrum richtten zich op de breuk met de traditie.

In de tachtiger jaren zijn de economische crises in Portugal verleden tijd. Modernisme en postmodernisme kwamen gelijktijdig tot bloei. Portugal werd lid van de Europese Gemeenschap (1986) en de economische middenklasse groeide, net als de belangstelling voor kunst en cultuur. Halverwege de jaren tachtig zijn er steeds meer galeries in Portugal die aandacht besteden aan hedendaagse sieraden. Museale tentoonstellingen over eigentijdse sieraden werden georganiseerd op initiatief van de overheid.

In 1983 vond in het Museu Calouste Gulbenkian de eerste tentoonstelling plaats met werk van een internationale sieraadontwerper: Thomas Gentille. Op de tentoonstelling die tot stand kwam in samenwerking met de opleiding Ar.Co, waar Gentille een workshop had gegeven, waren 104 stukken te zien. Er is een catalogus bij verschenen.

Oktober 1984 werd de galerie Artefacto 3 geopend op initiatief van Pedro Cruz, Tereza Seabra en Alexandra de Serpa Pimentel. De galerie was de eerste galerie in Portugal gewijd aan (internationale) hedendaagse sieraden.

Na politiek geladen kunst ten tijde van de dictatuur verschoof de nadruk met de herwonnen vrijheid in de zeventiger jaren naar individuele expressie. Tot de tachtiger jaren werd er niet of nauwelijks geschreven over hedendaagse sieraden. De geschiedschrijving over sieraden is pas laat op gang gekomen, waardoor een hoop kennis verloren is gegaan. Dit is overigens geen typisch Portugees verschijnsel, maar een internationaal fenomeen.

Opleidingen voor sieraadontwerpers ontstonden slechts mondjesmaat in de loop van de tachtiger jaren: in Matoshinhos (Portugal) opende in 1989 Escola Superior de Artes e Design (ESAD). In Lissabon (Portugal) opende Contacto Directo Escola de Joalheiros. In 2000 opende in Porto (Portugal) Engenho & Arte: Escola de Joalharia Contemporânea haar deuren op initiatief van José João Villares. In 1978 was als eerste in Lissabon (Portugal) door Tereza Seabra en Alexandra de Serpa Pimentel de afdeling sieraadontwerpen geopend aan Ar.Co. Van de bestaande kunstopleidingen maakte sieraadontwerpen geen deel uit. De instituten waar goud- en zilversmeden werden geschoold behielden hun conservatief en ambachtelijk karakter.

Vanaf de tachtiger jaren werden prijsvragen uitgeschreven voor kunstenaars en sieraadontwerpers. Nieuw na 1990 waren de internationale conferenties, waarbij vaak ook tentoonstellingen en workshops werden georganiseerd. De honger naar buitenlandse contacten was groot: niet alleen in Portugal, maar ook daarbuiten. Het wijdverspreide gebruik van de fax als communicatiemiddel bevorderde de internationale uitwisseling.

Omdat Portugese modeontwerpers internationale podia bestormden verschenen er steeds meer Portugese edities van internationale modetijdschriften. Dit bood ook, zij het beperkt, ruimte aan hedendaagse sieraden. Ook andere media besteedden aandacht aan deze opkomende kunstvorm. Sieraadontwerpers werkten verder samen met Portugese popgroepen en hun werk dook zo nu en dan op in videoclips.

In Portugal waren nauwelijks verzamelaars van hedendaagse kunst. Dit was uiteraard niet bevorderlijk voor de verkoop van hedendaagse sieraden. Sieraadontwerpers moesten en moeten daarom buitengewoon creatief zijn om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien.

Tentoonstellingen (selectie)
1975 – Jóias de Arte Moderna: 1. Exposição Colectiva, Galeria Gordillo, Lissabon (Portugal) (Cristina, Sónia Isabel, Maria Oliveira, Paulo Trigueiros)
1990 – 5 Escolas de Arte nos 150 Anos do Montepio Geral, Sociedade Nacional de Belas-Artes, Lissabon (Portugal) (20 november 1990 t/m 10 december 1990) (Teresa Milheiro, Thomas Möller, Carlos Miguel Sá, Mareen Wehling)
1990 – Exposição ao Vivo: Jóias de colecções particulares, Palácio Fronteira, Lissabon (Portugal)
1991 – Cidades de Lua, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) ()november 1991 t/m januari 1992) (Nádia Torres)
1991 – Joalharia Alemães, Galeria Vantag, Porto (Portugal) (gecureerd door Filomeno Pereira de Sousa, met Thomas Dalmer, Susanne Flemming, Elke Hackner, Werner Hermsen, Michale Krumpholz, Bárbara Lipowsky, Lothar Rick)
1991 – Joalharia Contemporânea, Centro de Arte S. João da Madeira, Portugal (Pilar Andaluz, Gisela Carius, Ana Fragoso, Guta, Alexandra Lisboa, Marília Maria Mira, António Armindo Ribeiro, António Rosário, Cristina Silva, Inês Vasconcelos Sobral) (7 december 1991 t/m 31 december 1991)
1991 – Joalharia Contemporânea, Goethe-Institut, Lissabon (Portugal) (Pilar Andaluz, Madalena Avellar, Carlos Miguel de Brito e Sá, Guta, Alexandra Lisboa, Teresa Milheiro, Marília Maria Mira, Thomas Möller, Filomeno Pereira de Sousa, António Armindo Ribeiro, Manuel Vilhena, Mareen Wehling) (12 december 1991 t/m 10 januari 1992)
1991 – Joalharia Contemporânea nas Artes Tradicionais, Centro de Artes Tradicionais, Porto (Portugal) (Madalena Avellar, António Armindo Ribeiro, Ana Fernandes, Dilma Morais, Amália Rosa, Inês Sobral, Manuel Vilhena)
1991 – Jóias da Escola Contacto Directo de Lisboa, Cooperativa Árvore, Porto (Portugal) (gecureerd door Filomeno Pereira de Sousa, met Ana Campos, Pilar Calderãn, Gisela Carius, Guta, Teresa Matos, Sandra Ricardo, António Rosário, Rui Trindade)
1991 – Portugal: Kunst gedragen door het menselijk lichaam, Galerie Néon, Brussel (België) (Gecureerd door Willem Vandekerckhove met Madalena Avellar, Miguel Brito e Sá, Cristina Filipe, Filomeno Pereira de Sousa, Fausto Guilherme, Ana Cristina Melo, Marília Maria Mira, Teresa Milheiro, Zélia Nobre, Paula Paour, Amália Rosa, José Augusto Silva (Guta), Inês Vasconcelos Sobral, Tereza Seabra, Mareen Wehling)
1991 – Portugal: Kunst gedragen door het menselijk lichaam, New Jewels Kunstgalerij, Knokke-Zoute (België) (Madalena Avellar, Miguel Brito e Sá, Cristina Filipe, Filomeno Pereira de Sousa, Fausto Guilherme, Ana Cristina Melo, Marília Maria Mira, Teresa Milheiro, Zélia Nobre, Paula Paour, Amália Rosa, José Augusto Silva (Guta), Inês Vasconcelos Sobral, Tereza Seabra, Mareen Wehling) (29 september 1991 t/m 28 oktober 1991)
1991 – Tendências: Dias Intensos, Fórum Picoas, Lissabon (Portugal (gecureerd door Graça Costa Cabral, met Cristina Filipe, Ana Cristina Melo, Teresa Milheiro, Luís Moreira/Pedro Cruz) (26 juli 1991 t/m 1 september 1991)
1992 – A Obscuridade numa Jóia: Miguel Brito, Livraria Galeria S. Bento 34, Lissabon (Portugal)
1992 – Bolseiros Portugueses no Royal College of Art, Centro de Arte Moderna José de Azeredo Perdigão, Lissabon (Portugal) (António Júlio Duarte, Cristina Filipe, José Luís Neto, Jorge Queiroz, Suzanne Themlitz, Francisco Tropa) (20 oktober 1992 t/m 1992)
1992 – Exposição Colectiva de Pintura e de Jóias, Galeria Triângulo, Lissabon (Portugal) (Espiga, Victor Fortes, Eurico Gonçalves, Alberto Gordillo, Tomaz Mateus)
1992 – Tradição e Qualidade, Portugal l’Avenir en Plus, Beurs van Berlage, Amsterdam (Nederland) (Maria João Bahia, Paula Crespo, Pedro Cruz, Kukas, Teresa Milheiro, Leonor Reis, Tereza Seabra, Alexandra de Serpa Pimentel, Ana Silva e Sousa)
1992 – Tradição e Qualidade, Portugal l’Avenir en Plus, Børssalen Børsen, Kopenhagen (Denemarken)
1992 – Tradição e Qualidade, Portugal l’Avenir en Plus, Concert noble, Brussel (België)
1992 – Tradição e Qualidade, Portugal l’Avenir en Plus, Palais des Congres, Parijs (Frankrijk)
1992 – Tradição e Qualidade, Portugal l’Avenir en Plus, Royal College of Art, Londen (Verenigd Koninkrijk)
1993 – 2 Artistas 2 Percursos: Ana Fernandes (Jóias e Pbjetos), Isabel Martins Lhano (Drawing and Painting), Auditório Municipal, Vila do Conde (Portugal) (5 maart 1993 t/m 24 maart 1993)
1993 – 3 Joalheiros, Instituto da Biblioteca Nacional e do Livro, Lissabon (Portugal) (29 juli 1993 t/m 4 september 1993) (Miguel Brito, Ana Cristina Melo, Manuel Vilhena)
1993 – Forças Telúricas: Jóias e Pinturas de Isa Duarte Ribeiro, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (april 1993 t/m mei 1993)
1993 – Joalharia Contemporânea, Centro Cultural da Malaposta, Olival Basto, Loures (Portugal) (24 juni 1993 t/m 6 juli 1993) (Pilar Andaluz, Jürgen Bock, Miguel Brito, Paula Crespo, Isa Duarte Ribeiro, Cristina Filipe, Filomeno Pereira de Sousa, Guta, Stephan Maroschek, Ana Cristina Melo, Minhoca (Manuel Vilhena), Marília Maria Mira, Thomas Möller, Maria José Oliveira, Alexandra de Serpa Pimentel, Mareen Wehling)
1993 – Jóias de Terra e Fogo de Isabel Azevedo, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (23 juli 1993 t/m 1993)
1993 – Jóias Ilegais: Miguel Brito, Biblioteca Nacional de Portugal, Lissabon (Portugal)
1993 – Prémio de Joalharia Portuguesa – I Concurso Nacional J&B, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (29 januari 1993 t/m 13 februari 1993) (Pilar Andaluz, Madalena Avellar, João Emanuel Batel, Irina Belém Rodrigues, Margarida Bermudes, Carlos Miguel Brito e Sá, Ana Campos, Sílvia Raquel de Castro, Nelson Coelho, António Costa, Cláudio Costa Passos, José Luís Dantas, Ângela Sofia Félix, Carla Marília Ferreira, Júlio Miguel Ferreira & Arnaldo Cândido de Oliveira, Ana Raquel Fonseca, Aida Furtado, António Garrido de Oliveira Alves, Gabriela Gomes, Sabine Hasselbach, Renzo Ildebrando, Ivone Lacerda Peitz, Maria Gabriela Leitâo, Miguel Leite da Silva, Alexandra Lisboa, Maria de Lurdes Fernandes, Stephan Maroschek, Ana Isabel Marques, Paulo Martingo & António Costa, Serafim Martins Gomes, Cristina Martins Matagueira, Ana Cristina Melo, Maria João de Melo, Adão Mendes Montenegro, Teresa Milheiro, Vitorino Augusto Monteiro, Joana Maria Moura, Joaquim Narciso, Filomeno Pereira de Sousa, Bruno Precatado, Filomena Rego, Adão Fernando Ribeiro, José Eduardo Ribeiro, Augusto da Rocha e Calda, Madalena Rosalis, Pedro Rosas Lda, Manuel Santana de Araújo, Pedro dos Santos de Sousa, Tereza Seabra, Alexandra de Serpa Pimentel, Helena Margarida Silvano, Manuel Carlos de Sousa, Paulo Alexandre do Vale & José Eduardo Ventura)
1993 – Um Ourives & 7 Artistas, Galeria Fernando Santos, Porto (Portugal) (Charters de Almeida, Armando Alves, José Aurélio, Zumiro de Carvalho, Fernando Conduto, Ana Fernandes, Pádua Ramos) (17 december 1993 t/m 15 januari 1994)
1994 – Design Lisboa ’94, Centro Cultural de Belém, Lissabon (Portugal) (gecureerd door Tomás Taveira, met Pilar Andaluz, Margarida Bermudes, Miguel Brito, Nelson Coelho, Paula Crespo, Pedro Cruz, José Luís Dantas, Maria de Fátima Vieira, Luís Moreira, Filomeno Pereira de Sousa, Alexandra de Serpa Pimentel, Ana Miranda Rodrigues, Tereza Seabra, José Augusto Silva, Maria Cristina Silva) (9 november 1994 t/m 4 januari 1995)
1994 – Doze Jóias de Onik Sahakian, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (17 november 1994 t/m)
1994 – Openingsexpositie Galeria Cal Viva, Feira de Arte, Braga (Portugal) (Tereza Seabra, Alexandra de Serpa Pimentel)
1994 – Jóias da Classe de Joalharia de Manuela de Sousa, Galeria do Átrio, Escola das Artes Visuais, Macau (Portugal) (22 juni 1994 t/m 29 juni 1994) (Maria João Bessa, Isabel Lobo, Eugénia Magalhães, Olga Magalhães, Alcina Oliveira, Olga Pereira, Manuela de Sousa)
1995 – Femme Fatale, Ana Salazar Shop, Chiado, Lissabon (Portugal) (Valentim Quaresma)
1995 – Joalharia Contemporânea, Casa das Artes de Tavira, Tavira (Portugal) (Armanda Almeida, Pilar Andaluz, Carlos Borges, Nelson Coelho, José Luís Dantas, Dilma Morais, Cristina Silva) (16 juli 1995 t/m 1995)
1995 – Jóias de Autor, Galeria Arte Periférica, Lissabon (Portugal) (10 maart 1995 t/m 5 april 1995) (Pilar Andaluz, Paula Cabral, Ana Campos, Filomeno Pereira de Sousa, Fatima Vieira)
1995 – Um Ourives & 7 Artistas, Museu Nacional de Arte Antiga, Lissabon (Portugal) (13 juni 1995 t/m 15 oktober 1995)
1996 – 1 Aniversário do Centro de Joalharia do Porto, Centro de Joalharia do Porto, Porto (Portugal) (Paula Afonso, Cármen Alves, Jorge Andrade, Helena Bessa, Joana Cochorel, Alexandra Faria, Brigitte Graf, Patrícia Iglésias, Maria Adelaide Martinho, Ana Cristina Melo, Paula Mourão, Susana Noguiera, Laurinda Pimenta, Tanágra Sá Capote, Pedro Sequeira, Rita Tavares, José João Vilares) (21 juni 1996 t/m 19 juli 1996)
1996 – Estar Arte, Convento de Beato, Lissabon (Portugal) (Susana Beirão, Paula Cabral, Bárbara Costa Cabaral, José Luís Dantas, Dulce Ferraz, Leonor Gonçalves, João Martins, Paula Miranda, Sofia Serrano, Cristina Silva, José Augusto Silva, Catarina Simões, Susana Van) (12 oktober 1996 t/m 1996)
1996 – Jóias, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (Aida Furtado) (november 1996)
1996 – Jóias de Angola, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (november 1996) (Maria João Oliveira)
1996 – Jóias Douradas, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (november 1996)
1996 – Jóias masculinas dos século X-XX, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal)
1996 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’96, Cordoaria Nacional, Lissabon (Portugal) (Ankie de Groot, Patrícia Iglésias, Susana Mendes Silva, Sofia Pinheiro, Ilona Schwippel, Luís Torres) (8 oktober 1996 t/m 8 november 1996)
1996 – 1997 – Ouro Sobre Azul, Museu Nacional dos Coches, Lissabon (Portugal), Museu Nacional Soares dos Reis, Porto (Portugal), Waldorf Astoria, New York (Verenigde Staten), Brussel (België) (Virgílio Seco)
1997 – Design AG: Pos-Gradução em Design de Ourivesaria e Joalharia, Palácio da Bolsa, Porto (Portugal) (Luís Azevedo, Susana Barbosa, Joana Cabral, Rita Carvalho Marques, Maria João Costa, Lúcia David, Carla Ideias, Cristina Jorge, Jorge Lé Moura, Marina Moreira, Alexandre Nobre, Cláudia Pedro, Isabel Ribeira dos Santos, Liliana Rocha, Ana Margarida dos Santos)
1997 – Design de Peças de Ourivesaria Contemporânea, Círculo Dr. José de Figueiredo, Porto (Portugal) (Luís Azevedo, Susana Barbosa, Joana Cabral, Rita Carvalho Marques, Maria João Costa, Lúcia David, Carla Ideias, Cristina Jorge, Jorge Lé Moura, Marina Moreira, Alexandre Nobre, Cláudia Pedro, Isabel Ribeira dos Santos, Liliana Rocha, Ana Margarida dos Santos)
1997 – Joalharia Contemporânea, CAO’s – Centro de Artes e Ofícios, Loures (Portugal) (Paula Cabral, Ana Campos, Afonso Cancela, José Luís Dantas, Dulce Ferraz, Susana Godinho, Leonor Gonçalves, Alberto Gordillo, Margarida Pimentel, Maria João Pimentel) (6 december 1997 t/m 5 januari 1998)
1997 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’97, Guarda (Portugal) (Paula Afonso, Conceição Cancela, Patrícia Iglésias, Luísa Pacheco, Marina Reker, Pedro Sequiera) (19 november 1997 t/m 14 december 1997)
1997 – Obras Premiadas na 2 Bienal de Macau, Culturgest, Lissabon (Portugal) (Manuela Sousa)
1997 – Ourivesaria Portuguesa Contemporânea, Ourivesaria José Baptista, Filho, Lissabon (Portugal) (Charters de Almeida, Armando Alves, José Aurélio, Zulmiro de Carvalho, Fernando Conduto, Ana Fernandes, Pádua Ramos) (22 november 2020 t/m 14 december 2020)
1998 – As Jóias de Nicha, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (februari 1998 t/m maart 1998) (Filomena Rego)
1998 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’98, Museu Nacional de Aveiro, Aveiro (Portugal) (Elsa Almeida, Afonso Cancela, Neves de Carvalho, Leonor Hipólito, João Martins, Susana Montalvão Machado)
1998 – Ouro dos Mares e Outras Terras, Casa Garden, Macau (Portugal) (Virgílio Seco)
1998 – Ouro dos Mares e Outras Terras, Fundação Dr. António Cupertino Miranda, Porto (Portugal) (Virgílio Seco)
1998 – Ouro dos Mares e Outras Terras, Musée Bonnat-Helleu, Bayonne (Frankrijk) (Virgílio Seco)
1998 – Ouro dos Mares e Outras Terras, Museu Nacional dos Coches, Lissabon (Portugal) (Virgílio Seco) (13 januari 1998 t/m 1998)
1998 – Talismãs, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (Carlos Pascoal)
1999 – 9th Biennial of Young Creators of Europe and the Mediterranean, Rome (Italië) (Leonor Hipólito, Afonso Cancela)
1999 – Caos: Marcas de Ourivesaria da Escola Artística António Arroio, Centro de Artes e Ofícios, Loures (Portugal) (16 januari 1999 t/m 6 februari 1999) (Lia Morais)
1999 – Desideri Preziosi: il Fuoco, l’Acqua, la Terra e gli Orafi Romani, Rome (Italië) (21 november 1999 t/m 29 november 1999) (Cristina Filipe, Nininha Guimarães, João Martins, Alexandra de Serpa Pimentel)
1999 – Mode Portugaise: La Révélation, Printemps de la Mode, Parijs (Frankrijk) (3 september 1999 t/m 18 september 1999) (Paula Crespo, Ana Fernandes, A. Gomes Filhos, Margarida Pimentel, Tereza Seabra, Virgilio Seco, Ana Silva e Sousa)
1999 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’99, Braga (Portugal) (Joana Caldeira, Carla Castiajo, Neves de Carvalho, Elsa Gonçalves, Leonor Hipólito, Rita Matias)
1999 – Ourivesaria e Escultura Contemporânea, Casa Museu Jorge Vieira, Beja (Portugal) (9 oktober 1999 t/m 9 november 1999) (Heitor Figueiredo, Nádia Torres)
1999 – Pot-Pourri Luso, Forvm Fernandina, Barcelona (Spanje) (25 juni 1999 t/m 5 juli 1999)
1999 – The Ishikawa International Urushi Design, Kanazawa (Japan) (Filomeno Pereira de Sousa, Filomena Praça, Ema Soares)
2000 – As Formas do Abuso, Galeria Uno, Lissabon (Portugal)
2000 – Escola e Galeria Contacto Directo, Lissabon (Portugal) (februari 2000) (Sílvio Alexandre, João Clara, Dulce Ferraz, Leonor Gonçalves, Sabine Hauss, Harold O’Connor, Maria João Oliveira, Filomeno Pereira de Sousa, Filomena Praça, Cristina Silva)
2000 – Metamorfoses do Ouro e da Prata, Centro Regional de Artes Tradicionais, Porto (Portugal) (Ana Andrade, Liliana Guerreiro, Nelson Ribeiro, Inês Sobreira)
2000 – Moda do Século, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (Ana Campos, Paula Crespo, Ana Fernandes, Cristina Filipe, Alberto Gordillo, Kukas, Filomeno Pereira de Sousa, Tereza Seabra, Alexandra de Serpa Pimentel, Ana Silva e Sousa)
2000 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’00, Mercado Ferreira Borges, Porto (Portugal) (9 februari 2000 t/m 3 maart 2000) (Leonor Hipólito, Liliana Maia)
2000 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’00, Clube Português de Artes e Ideias, Lissabon (Portugal) (Leonor Hipólito, Liliana Maia)
2000 – Portugal: Memória do Futuro, Cultura, Moda um Povo, Galeria C.A. ABC Serrano, Madrid (Spanje) (september 2000) (Paula Crespo, Pedro Cruz, Cristina Filipe, Kukas, João Martins, Inês Nunes, Tereza Seabra, Ana Silva e Sousa, Diana Silva)
2001 – Biennale du Bijou Contemporain 2nd Edition, RAKAN, Nîmes (Frankrijk) (11 september 2001 t/m 6 oktober 2001) (Susana Barbosa, Ana Fernandes, Nelson Gabriel Ribeiro)
2001 – Joalharia Contemporânea, Centro Cultural de Paredes de Coura, Paredes de Coura (Portugal) (15 juli 2001 t/m 18 augustus 2001) (Ana Andrade, Liliana Guerreiro, Inês Sobreiro)
2001 – Joalharia de Portugal, Galleri Nord-Norge, Harstad (Noorwegen) (gecureerd door Marília Maria Mira en Tiago Neves, met Susana Beirão, António Carvalho, Nuno Miguel Gomes, Leonor Hipólito, Liliana Maia, Stephan Maroschek, Nininha, Katrin Sinniger)
2001 – Jóias de Verónica Soares, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (april 2001)
2001 – Objects for Dreams, Aurum, Kopenhagen (Denemarken) (Leonor Hipólito, Lia Morais, Inês Nunes, Nininha Guimarães dos Santos)
2002 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’01, Bombeiros Sapadores de Coimbra, Coimbra (Portugal) (Ana Martins, Pedro Sequiera, Diana Silva, Carla Soalheiro)
2002 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’01, Clube Português de Artes e Ideias, Lissabon (Portugal) (Ana Martins, Pedro Sequiera, Diana Silva, Carla Soalheiro)
2002 – Peu de Reina – Associació de Joieria Artística, Galeria Al 65, Espai de Joieria Contemporânea, Vilanova i la Geltrú, Barcelona (Spanje) (september 2002) (Rita Ruivo)
2002 – Spatial Palace: õhuLoss, Galeria Uno, Centro Cultural de Belém, Lissabon (Portugal) (28 februari 2002 t/m 28 maart 2002) (Piret Hirv, Kristiina Laurits, Kadri Mälk, Eva Margus-Villems, Villu Plink, Katrin Sipelgas, Tanel Veenre)
2002 – The Ishikawa International Urushi Design Exhibition, Kanazawa, Wajima Museum of Urushi Art, Wajima (Japan) (2002 t/m 2003) (Margarida Amaral, Dulce Feraz, Paulo Pompeu)
2003 – Cariocas da Gema, Galeria Margarida Pimentel, Centro Cultural de Belém, Lissabon (Portugal) (6 november 2003 t/m 6 december 2003) (Lúcia Abdenur, Lívia Canuto, Elizabeth Franco, Bia Saade)
2003 – Jóias de Pedra, Fundação Eugénio de Almeida, Évora (Portugal) (gecureerd door Filomeno Pereira de Sousa met Sílvio Alexandre, Margarida Amaral, Sofia Baiona, Bagau, André Bessa, Paula Cabral, Afonso Cancela, João Clara, Nelson Coelho, Dulce Ferraz, Leonor Gonçalves, Patrícia Iglésias, Cristina Jorge, Alexandra Lisboa, Alexandre Marques, Filomeno Pereira de Sousa, Paulo Pompeu, Filomena Praça, Cristina Silva, Manuela Sousa)
2003 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’02, Museu Nacional de Santa Maria da Feira, Santa Maria da Feira (Portugal) (Joana Ginja Melro, Célia Lemos, Rita Ruivo, Sandrine Vieira)
2003 – Tédio, Kolovratlab, Lissabon (Portugal) (december 2003) (Cláudia Cabral, Miriam Castro, Cristina Filipe, Ana Henriques, Lidija Kolovrat, Luís Torres)
2004 – 7 Propostas para Joalharia, Nosso Design, Lissabon (Portugal) (Susana Barbosa, Helena de Brito, Filipe Faísca, Rita Falcão, Lidija Kolovrat, Inês Nunes, Sofia Vilarinho)
2004 – Colecção de Joalharia Contemporânea do Museu de Turnov, Républica Checa, Museu Nacional de Arqueologia, Lissabon (Portugal) (Manfred Bischoff, Ana Campos, Vincent Durbak, Karl Fritsch, Castello Hansen, Vratislav Novak, António Rosário, Sonia Ruis de Arkaute, Alessia Semeraro, Marketa Silena, Deganit Stern Schocken, Nádia Torres)
2004 – Leveza: Reanimar a Filigrana, Biblioteca Museu da Câmara Municipal, Caminha (Portugal) (Tiago Almeida, Carmén Amador, Ana Andrade, Raquel Bartosh, Joana Caldeira, Ana Campos, Sónia Canossa, Mariana Carmona, Carla Castiajo, Marta Diogo, Cristina Filipe, Carla Gomes, Liliana Guerreiro, David Huycke, Kadri Mälk, Vera Manzoni, Catarina Martins, Judy McCaig, Telma Oliveira, Rita Paixão Dinis, Luciana Pereira, Francisco Providência, Ramón Puig Cuyàs, Suzana Rezende, Tereza Seabra, Alexandra de Serpa Pimentel, Evelyn Silva, Inês Sobreira, Margarida Teixeira, Silvia Walz)
2004 – Leveza: Reanimar a Filigrana, Centro Cultural Raiano, Idanha-a-Nova (Portugal)
2004 – Leveza: Reanimar a Filigrana, Centro Regional de Artes Tradicionais, Porto (Portugal)
2004 – Leveza: Reanimar a Filigrana, Museu do Ouro de Travassos, Póvoa de Lanhoso (Portugal)
2004 – Leveza: Reanimar a Filigrana, Natsionalen istoricheski muzey, Sofia (Bulgarije)
2004 – Mostra Nacional Jovens Criadores ’03, Silves (Portugal) (9 juni 2004 t/m 30 juni 2004) (Carla Castiajo, Joana Ginja Melro, Susana Resende, Diana Silva)
2020 – Jóias e objetos de proteção para o século XXI / Jewellery and protective objects for the 21st century, Museu do Design e da Moda (MUDE), Lissabon (Portugal) (Lúcia Abdenur, Telma Aguiar, Ana Albuquerque, Carla Castiajo, Paula Castro, Marcia Cirne, Marta Costa Reis, Teresa Dantas, Isa Duarte Ribeiro, Dulce Ferraz, Nininha Guimarães dos Santos, Manuel Júlio, Sandra Manin Frias, Marília Maria Mira, Miriam Mirna Korolkovas, Typhaine Le Monnier, Lia Morais, Zélia Nobre, Inês Nunes, Natália Olarte, Maria José Oliveira, Filomeno Pereira de Sousa, Tereza Seabra, Pedro Sequeira, Catarina Silva, Diana Silva, Manuela Sousa, Monica Taipina, Luís Torres, Mar Juan Tortosa) (16 juli 2020 t/m 30 september 2020)

Prijzen (selectie)
In 1993 werd er een wedstrijd uitgeschreven met een tentoonstelling in het Museu Nacional do Traje in Lissabon (Portugal). In de jury zaten mensen uit verschillende hoeken uit het sieradenvak, waaronder Tereza Seabra. De eerste prijs werd gewonnen door Cláudio Costa Passos, de tweede door Stephan Maroschek en de derde door Filomeno Pereira de Sousa.

1993 – Prémio de Joalharia Portuguesa – I Concurso Nacional J&B, Museu Nacional do Traje, Lissabon (Portugal) (29 januari 1993 t/m 13 februari 1993)
2002 – Jovens Criadores ’02 (jury: Stephan Maroschek, Filomeno Pereira de Sousa, Clara Vicente; winnaars: Joana Ginja Melro, Célia Lemos, Rita Ruivo, Sandrine Vieira)

Bibliografie (selectie)
Doornbusch, E. (12 oktober 2020) Boekrecensie: sieraadontwerpers uit Portugal: wie kent ze (niet)?  SieradenMuze.
Doornbusch, E. (15 oktober 2020) Recensie Contemporary Jewellery in Portugal, From the avant-garde of the 1960s to the early 21st Century. hedendaagsesieraden.nl.
Filipe C. (2019) Contemporary Jewellery in Portugal, From the avant-garde of the 1960s to the early 21st Century. Stuttgart: Arnoldsche. ISBN 9783897905658

Links
• Wikidata

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden, ook kunt u doneren via paypal.me/hedendaagsesieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2020/10/10/portugal/

Geef een reactie