Parel

Georges Fouquet, broche, 1904-1905. Schmuckmuseum Pforzheim, september 2018. Foto met dank aan Coert Peter Krabbe, CC BY 4.0
Georges Fouquet, broche, 1904-1905. Schmuckmuseum Pforzheim, september 2018. Foto met dank aan Coert Peter Krabbe©
Georges Fouquet, broche, 1904-1905. Schmuckmuseum Pforzheim, september 2018. Foto met dank aan Coert Peter Krabbe, CC BY 4.0

Parels worden veelvuldig verwerkt in sieraden en andere kostbaarheden. Het betreft een dierlijk product.

Geschiedenis
Parels komen tot stand doordat een weekdier, een oester of een slak, een materiaal afzet rondom een binnengedrongen vreemd deeltje. Een langs natuurlijke weg ontstane parel wordt parel of oriëntparel genoemd. Om één parel te winnen moesten gemiddeld 15000 oesters worden geopend en gedood.

Soms groeit een parel op de wand van een schelp. Om deze parel te kunnen winnen moet het materiaal uit de schelp worden gezaagd. Dit zijn meestal halve parels en die worden blisterparels genoemd.

De oude Egyptenaren droegen al parels en ook in Mexico zijn parels gevonden die dateren van circa 2500 vóór Christus. Er bestaan zowel zoet- als zoutwaterparels. Natuurlijke parels werden vooral gewonnen in de Perzische Golf, de Rode Zee en in Noord-Russische rivieren.

Parels waren extreem kostbaar en werden aanvankelijk alleen gedragen door koningen en edellieden. Omdat parels zo kostbaar waren staan ze in (oude) inventarissen vaak als eerste vermeld. In 1635 verkocht de Haagse juwelier Thomas Cletscher voor het bedrag van 30.000,00 gulden twintig parels aan stadhouder Frederik Hendrik.

Parels zijn niet alleen kostbaar, maar ook kwetsbaar. Om de luster, de speciale glans eigen aan de parel, te behouden moeten parels regelmatig worden gedragen. Het Franse koningshuis had daarom speciaal vrouwen in dienst die de parels droegen wanneer de dames van het hof dat niet deden.

Venetië (Italië) was aanvankelijk de stad waar parels werden verhandeld. In de zeventiende eeuw echter importeerde de VOC vele parels en werd Amsterdam (Nederland) het handelscentrum voor parels.

Rond 1800 beleefden parels een hoogtepunt in de mode. Ze waren ongekend populair. Ze werden gedragen in de vorm van kettingen en broches. Die broches werden gespeld op onder meer ceinturen en tulbanden. Verder werden parels verwerkt in kapsels en op lijfjes en mouwen van kostuums.

De Japanner Kokichi Mikimoto bedacht aan het einde van de negentiende eeuw dat parels gekweekt konden worden door bewust een korreltje parelmoer in de oester te brengen. Na circa twee jaar kan er vervolgens een parel worden geoogst. In 1896 heeft hij deze wijze van productie laten patenteren. Deze parels worden cultivé-parels genoemd.

Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er zo goed als geen nieuwe oriëntparels meer op de markt en worden parels alleen nog gekweekt.

Vaak zijn parels rond van vorm. Als ze onregelmatig zijn gevormd worden ze barokparel genoemd. Parels kunnen in grootte variëren van een speldenknop tot een duivenei. Uitzonderlijk is dat parels in de sieraden van Terhi Tolvanen vaak in facetten zijn geslepen.

Door velen worden parels geassocieerd met geboorte, opstanding, reinheid, zuiverheid en maagdelijkheid.

Sieraadontwerpers en parels (selectie)
Charles Robert Ashbee
Ralph Bakker
Friedrich Becker
David Bielander
Georg Bindhart
Iris Bodemer
Cartier
Joseph Chaumet
Giorgio de Chirico
Wilhelm Lucas von Cranach
Julius Dideriksen
John Donald
Sam-Tho Duong
Sita Falkena
Firma Vever
Georges Fouquet
Jean Fouquet
Afke Golsteijn
Irene Gonzáles Kolmar
Stefan Hemmerle
Manon van Kouswijk
Su Kroker
René Lalique
Paul-Gabriel Liénard
Alexandre-Gabriel Lemonnier
Kokichi Mikimoto
Ruudt Peters
Geoffrey Rowlandson
Philip Sajet
Olaf Skoogfors
Tiffany
Terhi Tolvanen
Sophia Vari
Henry Wilson

Parels in openbare collecties (selectie)
British Museum, Londen (Verenigd Koninkrijk)
DIVA, Antwerpen (België)
Hermitage, Sint-Petersburg (Rusland)
Metropolitan Museum of Art, New York (Verenigde Staten)
Musée du Louvre, Parijs (Frankrijk)
Museo degli Argenti, Florence (Italië)
Museum Mayer van den Bergh, Antwerpen (België)
Museum of Fine Arts Boston, Boston (Verenigde Staten)
Royal Collection, Verenigd Koninkrijk
Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam (Nederland)
Schmuckmuseum Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)
Victoria and Albert Museum, Londen (Verenigd Koninkrijk)
Walters Art Museum, Baltimore (Verenigde Staten)

Parels in particuliere collecties (selectie)
Maria Aleksandrovna
Varvara Bazanova
Jacqueline Lee Bouvier Kennedy Onassis
Catharina de Grote
Charles I
Eugénie Dubourdieu
Elizabeth I
Alexandra Fjodorovna
Maria Fjodorovna
Anne Hull Grundy
Zinaïda Joesoepova
Muhammad Ali Kahn
Marilyn Monroe
Mary I
Mary II
Maria Pavlovna
Elizabeth Talbot
Elizabeth Taylor
Aleksandra Troebetskaja
Frances Teresa Stuart
Marjan Unger
Victoria

Tentoonstellingen (selectie)
2013 – Pearls, Victoria and Albert Museum, Londen (Verenigd Koninkrijk) (Nora Fok)
2019 – Juwelen! Schitteren aan het Russische hof, Hermitage, Amsterdam (Nederland)

Bibliografie (selectie)
Bijl, A. (2019) Juwelen! Schitteren aan het Russische hof. Zwolle: WBooks. ISBN 9078653809
Chadour-Sampson, B. (2013) Pearls. Londen: V & A Publishing. ISBN 9781851777556

Links
Wikidata

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2019/09/27/parel/

3 Comments

  1. Nu wel alles gelezen, erg leuk en allerlei geleerd. Ook leuk om te verwijzen naar Terhi Tolvanen. Ik klikte door en zag prachtig nieuw werk van haar van Ornamentum. Verheug me nu al op haar tentoonstelling bij Rob Koudijs.

    S

    >

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.