Die Neue Sammlung

Die Neue Sammlung. Foto Esther Doornbusch, maart 2019, CC BY 4.0
Die Neue Sammlung. Foto Esther Doornbusch, maart 2019©
Die Neue Sammlung. Foto Esther Doornbusch, maart 2019, CC BY 4.0

Die Neue Sammlung is een museum in München (Duitsland) en verzamelt en presenteert onder meer werk van sieraadontwerpers. Het museum is gevestigd in de Pinakothek der Moderne.

Geschiedenis
Die Neue Sammlung vindt zijn oorsprong in het jaar 1925. De eerste directeur was Günther von Pechmann die zich sterk maakte voor een nieuw museumconcept. Aanvankelijk heette het museum Staatliches Museum für angewandte Kunst en maakte het deel uit van het Bayerisches Nationalmuseum te München (Duitsland). Wolfgang von Wersin volgde Von Pechmann op en werd in 1934 door de nazi’s ontslagen. Een jaar later werd het museum weer onderdeel van het Bayerisches Nationalmuseum en in 1940 werd het gesloten. Van de sieraden die vóór de Tweede Wereldoorlog zijn verzameld ontbreekt elk spoor. De inventarisboeken echter zijn wel bewaard gebleven en daaruit valt op te maken welke sieraden deel hebben uitgemaakt van de collectie.

Wanneer halverwege de jaren ’50 directeur Günther von Pechmann vertrekt, raken sieraden op de achtergrond.

Directeur Wend Fischer maakte al in de jaren zestig plannen voor nieuwbouw. Deze werden pas in 2002 gerealiseerd.

Het museum noemt zich het eerste museum voor design ter wereld en heeft een verzameling van meer dan 100.000 objecten. Vanaf het ontstaan van het museum zijn er sieraden aan de collectie toegevoegd. De verzameling hedendaagse sieraden is een van de bekendste ter wereld. Onder anderen Jürgen Eickhoff, Hermann Jünger, Otto Künzli, Marianne Schliwinski, Sepp Schmölzer en Peter Skubic hebben halverwege de negentiger jaren door middel van schenkingen zorg gedragen voor de samenstelling ervan.

De Neue Sammlung heeft naast een eigen collectie hedendaagse sieraden vanaf november 1999 de verzameling sieraden van de Danner-Stiftung in langdurig bruikleen. Naast sieraden bezit het museum correspondentie tussen Claus Bury en Peter Skubic. Ook hebben ze teksten van Hermann Jünger en Helga Zahn. Claus Bury schonk 591 van zijn tekeningen, Skubic 211 en Francesco Pavan doneerde 123 modellen van zijn sieraden. Ten slotte bevinden zich ook sieraden in de collectie waarvan de naam van de maker niet bekend is. Deze sieraden zijn afkomstig van onder anderen de Ashanti (Ghana), Bariba (Benin) Baule (Ivoorkust) en Boran (Ethiopië en Kenia).

Ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag schonk Peter Skubic in 1995 60 sieraden uit zijn collectie afkomstig van voormalige studenten en vrienden aan Die Neue Sammlung. Een jaar later aanvaardde Die Neue Sammlung een schenking van 90 sieraden van de hand van 30 verschillende kunstenaars van Galerie Spektrum. Skubic heeft hierin bemiddeld.

In 2002 kwamen de Danner-Stiftung en Die Neue Sammlung overeen dat de nieuwe locatie voor sieraden in het museumgebouw van Die Neue Sammlung Danner-Rotunde zou gaan heten. Het bureau Landau & Kindelbacher uit München (Duitsland) werd aangetrokken voor de architectuur. Lene Jünger, dochter van Hermann Jünger, tekende voor het interieur. De Danner Rotunde werd voor het eerst in 2004 door Hermann Jünger met sieraden ingericht. Vanwege zijn ziekte werd hij daarin bijgestaan door Otto Künzli. Daarna volgden edities door Karl Fritsch (2010) en Otto Künzli (2014).

Op 4 maart 2004 werd de Danner-Rotunde feestelijk geopend. Meer dan 2200 mensen vanuit de hele wereld waren daarbij aanwezig.

In maart 2008 werd in de Danner-Rotunda een tentoonstelling ter ere van het 200-jarig bestaan van de Akademie der Bildenden Künste te München (Duitsland) over 17 jaar Schmuckklasse door Otto Künzli geopend: Des Wahnsinns fette Beute. De tentoonstelling bestond uit circa 1000 sieraden van 77 kunstenaars. De objecten werden geëxposeerd in ongeveer 135 verschillende afgedankte vitrines afkomstig uit diverse musea in München (Duitsland).

Op 14 maart 2020 zou de opening plaatsvinden van Radar Beebs, de nieuw ingerichte Danner Rotunde. Als gevolg van het oprukkende coronavirus werd ook dit evenement in de Munich Jewellery Week afgelast. Deze vierde editie werd gecureerd door Alexander BlankMikiko Minewaki (Hiko Mizuno College of Jewelry) en Hans Stofer (Burg Giebichenstein). Er is een digitale rondgang beschikbaar op de website van Die Neue Sammlung.

In 2020 verscheen een catalogus van de hand van Petra Hölscher over de verzameling van ruim 1700 sieraden van de hand van meer dan 300 sieraadontwerpers die Die Neue Sammlung en de Danner-Stiftung samen hebben.

Naast de semipermanente opstellingen van sieraden in de Danner-Rotunde organiseert Die Neue Sammlung ook thematische tentoonstellingen of solotentoonstellingen met werk van sieraadontwerpers. Verder worden er door het instituut ook lezingen georganiseerd. In de reeks All about me hebben de volgende mensen een voordracht gegeven: Sigurd Bronger (2009), Helen Drutt (2007), Warwick Freeman (2013), Otto Künzli (2004), Bruno Martinazzi (2005), Dorothea Prühl (2005), Wendy Ramshaw & David Watkins (2011), Peter Skubic (2004), Kiff Slemmons (2020), Robert Smit (2008) en Marjan Unger (2012). Lezingen buiten deze reeks werden verzorgd door Gijs Bakker (2019), Toni Greenbaum, Jung-Hoo Kim & Yong-il Jeon (2018), Pravu Mazumdar (2014), Alan Preston & Areta Wilkinson (2016) en Katja Schneider (2017).

Onder meer American Patrons of the Pinakothek, B. Michael Andressen, Giampaolo Babetto, Gijs Bakker, Torun Bülow-Hübe, Bussi Buhs, Claus Bury, Simon Cottrell, Eva Eisler, Galerie Spektrum (Jürgen Eickhoff en Marianne Schliwinski), Helen Drutt, Gisela & Wolfgang Flügge, Warwick Freeman, Mari Funaki, Galerie Louise Smit, Thomas Gentille, Susan Grant-Lewin, Stefan Heuser, Thérèse Hilbert, Robert Hiller, Petra Hölscher, Florian Hufnagl, Lawrence & Ursula Ilse-Neuman, Helfried Kodré, Hae Won Koo, Otto Künzli, Arik Levy, Bruno Martinazzi, Wilhelm Mattar, Mikiko Minewaki, Beate Möllering, Alex Murray-Leslie, Ryuichiro Nakamura, Eva Renée Nele, Waltraud Orsini-Rosenberger, Gertrud Osthaus-Stickforth, Ted Noten, Francesco Pavan, David Phillips, Sandro Poli, Peter Raacke, Linda Richardson, Hans Rosenbusch, Gerd Rothmann, Donna Schneier & Leonard Goldberg, Sepp Schmölzer, Miriam Sharlin, Kiff Slemmons, Ai Weiwei, Inge & Werner Welle, Christiane Wettke, Annamaria Zanella en Alberto Zorzi hebben sieraden en of andere objecten gerelateerd aan sieraden zoals tekeningen geschonken aan Die Neue Sammlung.

Verzamelde sieraadontwerpers (selectie)
Anni Albers
Klaus Arck
Hannes Arnold
Ashanti
Giampaolo Babetto
Gijs Bakker
Bariba
Joachim Baur
Axel Baumgärtel
Michael Becker
Peter Behrens
Jamie Bennett
David Bielander
Manfred Bischoff
Alexander Blank
Jürgen Bock
Franz Boeres
Auguste Bonaz
Kobi Bosshard
Joke Brakman
Helen Britton
Sigurd Bronger
Doug Bucci
Bussi Buhs
Ralf Burkhard
Claus Bury
Erico Cassar
Anton Cepka
Blanca Cepková
Attai Chen
Eunmi Chun
Václav Cigler
Marten Claesson, Eero Koivisto & Ola Rune
Susan Cohn
Simon Cottrell
Johanna Dahm
Carl Dau
Laura Deakin
Nana Ditzel
Georg Dobler
Coco Dunmire
Robert Ebendorf
Jürgen Eickhoff
Janine Eisenhauer
Eva Eisler
Sandra Enterline
Uta Feiler
Gabriela Felgenträger
Kathleen Fink
Ulo Florack
Gisela Flügge
Gisela & Wolfgang Flügge
Felix Flury
Anna Fraling
Warwick Freeman
Karl Fritsch
Max Fröhlich
Kyoko Fukuki
Mari Funaki
Thomas Gentille
Kiko Gianocca
Toni Goessler-Snyder
Ingrid Gossner
Rowena Gough
Grave Goods – Paper Jewelry
Konstantin Grcic
Helmuth Gsöllpointner
Gésine Hackenberg
Doris Hadersdorfer
Paul Günther Hartkopf
Stefan Hemmerle
Kathleen Hennemann
Marion Herbst
Herman Hermsen
Stefan Heuser
Hiko Mizuno College of Jewelry & Mikiko Minewaki
Thérèse Hilbert
Yasuki Hiramatsu
Tomas Hoke
Willem Honing
Saara Hopea-Untracht
Carola Hülsdorf (inventarisnummers 15, 425, 426, 427, 428, 429, verloren gegaan of verdwenen tijdens het naziregime)
Isabella Hund
Inkyoung Hwang
Melanie Isverding
Kazuhiro Itoh
Mari Iwamoto
Eigil Jensen
Daniel Jocz
Joe Velluto Studio
Hermann Jünger
Vered Kaminski
Hee Eun Kim
Jung Hoo Kim
Sigrid Keetman
Klasse für Schmuck und Gerät, Akademie der Bildenden Künste München (Danni Chen, Shachar Cohen, Kanako Ebisawa, Emi Fukuda, Samira Goetz, Joohee Han, Anna Julika Jarczyk, Junwon Jung, Nadine Kuffner, Annamaria Leiste, Saika Matsuda, Carla Mayerhofer, Eteri Nozadze, Sarah Powell, Seung Hye Re, Kvetoslava Flora Sekanova, Nelly Stein, Jie Sun, Asako Takahashi, Takayoshi Terajima, Jing Yang)
Susanne Knapp
Esther Knobel
Jaroslav Kodejš
Helfried Kodré
Fritz Koenig
Henning Koppel
Sam Kramer
Robin Kranitzky & Kim Overtsreet
Winfried Krüger
Johannes Kuhnen
Otto Künzli
Dongchun Lee
Emmy van Leersum
Lina Leiss
Arik Levy
Kristine Lorber
Rüdiger Lorenzen
Suska Mackert
Fritz Maierhofer
Julia Manheim
Stefano Marchetti
Bruno Martinazzi
Saika Matsuda
Paolo Maurizio
Bruce Metcalf
Miao
Daniel Michel
Yutaka Minegishi
Mikiko Minewaki
Eleanor H. Moty
Johann Müller
Alex Murray-Leslie
Erico Nagai
Ryuichiro Nakamura
Eva Renée Nele
Blanka Nepasická
Kurt Neukomm
Evert Nijland
Manfred Nisslmüller
Ted Noten
Vratislav Karel Novák
Valentin Oman
Judy Onofrio
Pavel Opočenský
Meret Oppenheim
Bob van Orsouw
Francesco Pavan
Dagobert Peche (inventarisnummer 581, verloren gegaan of verdwenen tijdens het naziregime)
Gabriele von Pechmann
Stefan Pelz
Sigurd Persson
David Phillips
Annelies Planteijdt
Sandro Poli
Marga Praxmarer
Alan Preston
Dorothea Prühl
Robin Quigley
Ellen & Peter Raacke
Wolfgang Rahs
Wendy Ramshaw
Reinhold Reiling
Martina Röhrig
Else Rosenbusch
Gerd Rothmann
Philip Sajet
Nasv N. Salem
Lucy Sarneel
Fabrice Schaefer
Marjorie Schick
Marianne Schliwinski
Sepp Schmölzer
Julius Schneider (inventarisnummer 531, verloren gegaan of verdwenen tijdens het naziregime)
Bernhard Schobinger
Barbara Schrobenhauser
Veronika Schwarzinger
Hans Schwegerle (verloren gegaan of verdwenen tijdens het naziregime)
Georg Seibert
Hiawatha Seiffert
Miriam Sharlin
Helen Shirk
Verena Sieber-Fuchs
Jan-Eric Wold Skevik
Olaf Skoogfors
Peter Skubic
Kiff Slemmons
Naum Slutzky
Robert Smit
Bettina Speckner
Hans Stofer
Karen Stool
Swatch
Josef Symon
Mirei Takeuchi
Brigitte Tendahl
Detlef Thomas
David Tisdale
Torun Bülow-Hübe
Andreas Treykorn
Tarja Tuupanen
Tone Vigeland
Lisa Walker
Marcel Wanders
David Watkins
Norman Weber
Jan Wehrens
Florian Weichsberger
Karol Weisslechner
Ai Weiwei
Wiener Werkstätte (inventarisnummers 693, 694, verloren gegaan of verdwenen tijdens het naziregime)
Herthe & Wolfgang von Wersin
Johann Michael Wilm jr. (inventarisnummers 105, 176, verloren gegaan of verdwenen tijdens het naziregime)
Kirsten Wittstruck
Lam de Wolf
Almeida Zambeze
Annamaria Zanella
Herbert Zeitner
Petra Zimmermann
Alberto Zorzi
Marie Zwengauer

Tentoonstellingen (selectie)
1926 – Die Neue Sammlung, Abteilung für Gewerbekunst, Bayerisches Nationalmuseum, München (Duitsland) (Adolf von Mayrhofer, Karl Rothmüller)
1928 – Werkstattarbeiten der Kunstgewerbeschule Burg Giebichenstein, Halle, Bayerisches Nationalmuseum, München (Duitsland)
1929 – Ausstellung von Schülerarbeiten der Kunstgewerbeschule Wien, Die Neue Sammlung – Abteilung für Gewerbekunst, Bayerisches Nationalmuseum, München (Duitsland)
1930 – Ewige Formen, Die Neue Sammlung am Bayerischen Nationalmuseum, München (Duitsland)
1948 – Handwerkskammer für Oberbayern, Vom Lehrling zum Meister, Sonderausstellung Handwerklicher Arbeiten, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (Duitsland)
1949 – Kunst und Gewerbekunst aus der Pfalz, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (Duitsland)
1949 – Spitzen und Schmuck, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (Duitsland)
1959 – Henry van de Velde 1863-1957, Das Lebenswerk, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (Duitsland)
1961 – Andreas Moritz und seine Schule, Scmuck und Gerät, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (Duitsland)
1961 – Bijoux de Braque, Ausgeführt von Henri-Michel Heger de Löwenfeld, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (West-Duitsland)
1975 – Arbeiten des Goldschmieds Hubertus von Skal, Menschenfotos aus der Fotomaschine von Werner Kraus und Erhard Hössle, Quilts von Magda Moses, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (West-Duitsland)
1978 – Hubertus von Skal – Sechs Räume, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (West-Duitsland)
1991 – Design und Kunst: Burg Giebichenstein 1945 – 1990. Ein Beispiel aus dem anderen Deutschland (Dorothea Prühl)
1993 – Drei Generationen Gold- und Silberschmiede, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (Duitsland) (Franz Rickert, Erhard Hößle, Hermann Jünger, Ulla Mayer, Otto Künzli)
1996 – Danner-Preis ’96, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (Duitsland)
1996 – Das Schöne, das Nützliche und die Kunst, Die Neue Sammlung – Staatliches Museum für angewandte Kunst, München (Duitsland)
2005 – Annamaria Zanella, In Form von Schmuck, In forma di gioiello
2005 – Karl Fritsch, Schmuck, Ich jagte den Diamantenhai
2006 – Hermann Jünger, Schmuckstücke – Fundstücke, Die Neue Sammlung Staatliches Museum für angewandte Kunst, Pinakothek der Moderne, München (Duitsland)
2006 – Mythen: Jewels today – seen by Stefan Hemmerle
2007 – Gijs Bakker and Jewelry
2008 – Des Wahnsinns fette Beute
2008 – Metrosideros Robusta, der Schmuck von Karl Fritsch
2009 – Dorotha Prühl, Colliers
2009 – Lisa Walker, Her last show made in Munich
2010 – Claus Bury – Maßtabssprünge
2010 – Giampaolo Babetto, L’Italianità dei Gioielli
2011 – Bruno Martinazzi, Memory Maps – Schmuck Skulptur
2011 – Peter Skubic, Radikal
2011 – Treasure Hunt, Class of Eva Eisler, Academy of Art, Architecture and Design in Prague
2013 – Helen Britton, The things I see
2013 – Otto Künzli, the Exhibition
2014 – A jewel show by Gabi Dziuba mit einer Neon-Installation von Hans-Jörg Mayer
2015 – Anton Cepka, Kinetischer Schmuck/Kinetic Jewelry
2015 – Unter der Treppe – Harebutai, A grand occasion, The Hiko Mizuno College of Jewelry
2016 – Jewelry, The Oslo National Academy of the Arts
2016 – Untitled, Thomas Gentille, American Jeweler
2017 – Konstellationen – Konstelacie – Constellation, Atelier S+M+L_XL
2017 – Korea: Design + Plakat (Dongchun Lee)
2017 – Tone Vigeland, Schmuck – Objekt – Skulptur
2018 – Jablonec ’68. 1. Internationales Silberschmuck-Symposium(Anton Cepka, Elisabeth Defner, Florica Farcasu, Helena Frontová, Libuse Hlubucková, Darina Horvath, Hermann Jünger, Jaroslav Kodejš, Helfried Kodré, Pavel Krbálek, Manaba Magomedowa, Bruno Martinazzi, Eva Renée Nele, Blanka Nepasická, Eleanora Reytharová, Josef Symon, Per Arne Terrs, Jane Wiberg, Jerzy Zaremski, Othmar Zschaler)
2018 – Tableau Vivant, Klasse für Freie Kunst – Schmuck und Gerät
2019 – Schmuckismus
2020 – Radar Beebs (Volker Atrops, Giampaolo Babetto, Gijs Bakker, Rut-Malin Barklund, Ralf Burkhard, Pol Bury, Susan Cohn, Georg Dobler, Eva Eisler, Gabriela Felgenträger, Warwick Freeman, Karl Fritsch, Max Fröhlich, Thomas Gentille, Kiko Gianocca, Andi Gut, Renate Heintze, Henkel & Grosse, Herman Hermsen, Thérèse Hilbert, Saara Hopea-Untracht, Melanie Isverding, Mari Iwamoto, Hildur Yr Jónsdóttir, Hermann Jünger, Kimiaki Kageyama, Kazuhiro Itoh, Winfried Krüger, Otto Künzli, Dongchun Lee, Emmy van Leersum, Marie Letz, Kadri Mälk, Sally Marsland, Bruno Martinazzi, Meret Oppenheim, Ruudt Peters, Wendy Ramshaw, Gerd Rothmann, Peter Skubic, Bettina Speckner, Hans Stofer, Mirei Takeuchi, Tone Vigeland, Lisa Walker, David Watkins, Florian Weichsberger)

Directeuren (selectie)
Hans Eckstein
Wend Fischer
Petra Hölscher
Florian Hufnagl (1990-2014)
Angelika Nollert (….-heden)
Günther von Pechmann (19..-1955)
Klaus-Jürgen Sembach (1979-1980)
Wolfgang von Wersin (1929-1934)
Hans Wichmann (1980-1990)

Medewerkers (selectie)
Petra Hölscher (conservator, ….-heden)
Florian Hufnagl (conservator, 1980-1990)
Ellen Maurer-Zillioli (conservator, 1998-2005)
Corinna Rösner (conservator)
Klaus-Jürgen Sembach (1960-)

Bibliografie (selectie)
Hölscher, P. (2020) Schmuck/Jewelry, Die Neue Sammlung Danner Stiftung. Stuttgart: Arnlodsche. ISBN 9783897905856
Hölscher, P., Matějovičová, P., Mezerová, J., Nollert, A. en Nováková, A., (2018) Jablonec ’68 : erstes Gipfeltreffen der Schmuckkünstler aus Ost und West. Stuttgart: Arnoldsche. ISBN 9783897905191

Links
Wikidata
Website

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden, ook kunt u doneren via paypal.me/hedendaagsesieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: http://hedendaagsesieraden.nl/2019/08/16/die-neue-sammlung/

Leave a Reply