Firma Theodor Fahrner

Firma Theodor Fahrner, halssieraad, circa 1923. Collectie Ratz-Coradazzi. Foto met dank aan Hessisches Landesmuseum, Wolfgang Fuhrmannek©
Firma Theodor Fahrner, halssieraad, circa 1923. Collectie Ratz-Coradazzi. Foto met dank aan Hessisches Landesmuseum, Wolfgang Fuhrmannek©
Firma Theodor Fahrner, halssieraad, circa 1923. Collectie Ratz-Coradazzi. Foto met dank aan Hessisches Landesmuseum, Wolfgang Fuhrmannek©

De Firma Theodor Fahrner uit Pforzheim (Duitsland) was onder meer actief als sieraadontwerper en fabrikant.

Geschiedenis
In april 1855 werd de bijouterieënfabriek opgericht als Seeger & Fahrner. Na het overlijden van Seeger zette Theodor Fahrner sr. (Pforzheim (Duitsland), 4 augustus 1859 – 1883) het bedrijf voort. Er werden sieraden in historiserende stijlen geproduceerd.

Toen Fahrner sr. op zestigjarige leeftijd overleed nam zijn vierentwintigjarige zoon Theodor het bedrijf over. In 1895 liet Fahrner jr. zijn eerste technische vernieuwingen patenteren. Ook voerde hij tal van andere vernieuwingen door in het bedrijf en kregen de sieraden een moderner voorkomen.

Rond 1900 produceerde de firma als een van de eersten in Pforzheim (Duitsland) vooral sieraden in de stijl van de Franse Art Nouveau. Daartoe trok het bedrijf verschillende ontwerpers en kunstenaars aan. De eerste met wie Fahrner samenwerkte was Max Joseph Gradl. Later werkte het bedrijf samen met onder anderen Patriz Huber en voerde het ook ontwerpen uit van Georg Kleemann. Max Benirschke werkte samen met de firma van 1905 tot en met 1907. Ook een ontwerp voor een broche van Eugen Friedrich Berner is door de firma uitgevoerd. Berner werkte waarschijnlijk samen met de firma tussen 1903 en 1905. Ook hebben Louise Matz en Erich Kleinhempel kortstondig voor het bedrijf gewerkt.

Vanaf 1904 vervaardigde de Firma Theodor Fahrner sieraden in verschillende neostijlen zoals Empire, Biedermeier en Louis XVI. Vazen en festoenen met bloemen keerden regelmatig terug als decoratie. In deze sieraden is vaak email toegepast.

In 1908 presenteerde de firma twee collecties met filigraansieraden, een techniek die tot in de dertiger jaren populair zou blijven. Theodor Fahrner jr. zelf maakte verschillende ontwerpen in deze techniek. Eerder al echter kreeg hij in de gaten dat het belangrijk was een eigen stijl te ontwikkelen, los van de Franse Jugendstil en de heersende neostijlen. Daartoe zocht Fahrner samenwerking met kunstenaars uit de Darmstädter Künstlerkolonie. Rond 1910 telde de firma circa honderd medewerkers.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog vervaardigde de Firma Theodor Fahrner sieraden van ijzer. Zoals er eerder tijdens de Duitse bevrijdingsoorlog in 1813-1814 ook sieraden van ijzer werden gemaakt, in ruil voor kostbare sieraden die werden ingeleverd om de strijd tegen Napoleon te financieren: Gold gab ich für Eisen hin.

In 1919 stierf Theodor Fahrner junior; het bedrijf werd verkocht aan Gustav Braendle. Hij liet vele sieraden met email vervaardigen.

Op 23 februari 1945 werd de stad Pforzheim (Duitsland) vrijwel geheel verwoest door Britse bombardementen. Bijna 18.000 mensen kwamen om. Het stadsarchief alsook het archief van de Firma Theodor Fahrner zijn in dit oorlogsgeweld verloren gegaan.

In 1979 sloot de firma de deuren.

Werk in openbare collecties (selectie)
Badisches Landesmuseum, Karlsruhe (Duitsland)
Hessisches Landesmuseum Darmstadt, Darmstadt (Duitsland)
Kunstgewerbeschule Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)
Kunstgewerbeverein Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)
Landesmuseum Württemberg, Stuttgart (Duitsland)
Museum für Angewandte Kunst Köln (MAKK), Keulen (Duitsland)
Museum im Gotischen Haus, Bad Homburg (Duitsland)
Museum im Prediger, Schwäbisch Gmünd (Duitsland)
Museum Künstlerkolonie Darmstadt, Darmstadt (Duitsland)
Muzeum skla a bižuterie, Jablonec (Tsjechië)
Schmuckmuseum Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)
Stadtmuseum Düsseldorf, Düsseldorf (Duitsland)
Württembergisches Landesmuseum, Stuttgart (Duitsland)

Werk in particuliere collecties (selectie)
Franziska Adriani
Gabriela Arnold
Anita Beckers
Torsten Bröhan
Hans-Peter Callsen
Marie-Louise Deißmann
R. & S. Diehl
Wolfgang Ehrlich
Hedwig Eichler
Galerie Telkamp
Marianne Geitel
Ursel Gronert
Ulrike von Hase-Schmundt
Meta-Maria Haseroth
Traudl Hauck
Max Hering
Robert Hiller
Karl Kreuzer
Ludwig Kuttner
Brigitte Marquardt
Beate Möllering
Lore Niemann
Beatrice Ost
Astrid & Mario Ratz-Coradazzi
Virginia J. Reinshagen
Sammlung Flesser
Sammlung Schneidewind/Wilksen
Astrid & Rainer Schill
Georgio Silzer
Udo Thomale
Martine & Rüdiger Urlass
G. Westermeier
Wiener Interieur

Tentoonstellingen (selectie)
1900 – Wereldtentoonstelling, Parijs (Frankrijk)
1901 – Ausstellung der Künstlerkolonie Darmstadt, Darmstadt (Duitsland)
1902 – Jubiläums-Kunstausstellung, Karlsruhe (Duitsland)
1903 – Feinmetallausstellung, Stuttgart (Duitsland)
1903 – Vereinsausstellung für Feinmetallarbeiten
1904 – Wereldtentoonstelling, Saint Louis (Verenigde Staten)
1905 – Ausstellung für Angewandte Kunst, München (Duitsland)
1906 – Deutsche Kunstgewerbeausstellung, Dresden (Duitsland)
1906 – Jubiläumsausstellung für Kunst und Kunstgewerbe, Karlsruhe (Duitsland)
1909 – Kunstgewerbliche Erzeugnisse aus Schwäbisch-Gmünd und Pforzheim, Stuttgart (Duitsland)
1910 – Wereldtentoonstelling, Brussel (België)
1914 – Werkbundausstellung, Keulen (Duitsland)
1918 – Werkbundausstellung, Kopenhagen (Denemarken)
1990 – Theodor Fahrner, Schmuck zwischen Avantgarde und Tradition, Schmuckmuseum Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)
1992 – Theodor Fahrner, Schmuck zwischen Avantgarde und Tradition, Stadtmuseum Düsseldorf, Düsseldorf (Duitsland)
2019 – Alltagstauglich, Schmuck von Jugendstil bis Art Déco, Hessisches Landesmuseum, Darmstadt (Duitsland)

Medewerkers (selectie)
Max Benirschke
Eduard von Berlepsch
Eugen Friedrich Berner
Alfred Max Bernheim
Franz Boeres
Rudolf Bosselt
Paul Bürck
Karl Eugen Erhardt
Max Joseph Gradl
Ludwig Habich
Hermann Häußler
Adolf Hildenbrand
Patriz Huber
Bert Joho
Vera Joho (geboren Fahrner)
Friedrich Katz
Georg Kleemann
Erich Kleinhempel
Ludwig Knupfer (tekenaar, 1902-1905)
Louise Matz
Christian Ferdinand Morawe
Julius Müller-Salem
Joseph Maria Olbrich
Egon Riester
Emil Riester
Fritz Wolber

Bibliografie (selectie)
Fahrner, T., Leonhard, B. en Zühlsdorff, D. (2005) Theodor Fahrner, Schmuck zwischen Avantgarde und Tradition. Stuttgart: Arnoldsche. ISBN 3897902257
Glüber, W. (2011) Jugendstilschmuck, der Bestand im Hessisches Landesmuseum Darmstadt. Regensburg: Schnell & Steiner. ISBN 9783795424534
Glüber, W., Ratz-Coradazzi, A. en Siebert, K. (2019) Alltagstauglich, Schmuck von Jugendstil bis Art Déco – Die Sammlung Ratz-Coradazzi. Regensburg: Schnell + Steiner. ISBN 9783795434182

Links
• RKD Artists
• Wikidata

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2019/07/17/firma-theodor-fahrner/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.