Cartier

Cartier, Arc de Triomphe, broche, 1919. Foto met dank aan Museo del Gioiello©
Cartier, Arc de Triomphe, broche, 1919. Foto met dank aan Museo del Gioiello©
Cartier, Arc de Triomphe, broche, 1919. Foto met dank aan Museo del Gioiello©

Cartier is een van oorsprong Frans luxemerk dat wereldwijd sieraden en horloges vervaardigt en verkoopt. Naast sieraden vervaardigt en vervaardigde het juweliershuis ook kostbaarheden als nécessaires: gecombineerde sigarettenkokers, pennen en (poeder)dozen en andere luxe-artikelen.

Geschiedenis
De geschiedenis van het wereldberoemde luxemerk begint in 1847 toen Louis-François Cartier de werkplaats in Parijs (Frankrijk) opgericht door zijn leermeester overnam. Vanaf 1853 verkocht het bedrijf onder meer zakhorloges, die elders werden ingekocht. Vervolgens werd de zaak door Cartiers zoon Alfred (18..-1925) overgenomen om vervolgens te worden voortgezet door drie kleinzoons van de oprichter: Louis Cartier (1875-1942), Pierre Cartier (1878-1964) en Jacques Cartier (1884-1941). Zij putten -zoals in die tijd gangbaar- veel inspiratie uit het oude China, India en Perzië.

Cartiers eerste polshorloge Santos kwam tot stand in 1904, voor de Braziliaanse vliegenier Alberto Santos-Dumont. Om te kunnen concurreren met Fabergé in Rusland huurde Cartier ambachtslieden uit Rusland in.

Louis Cartier leidde de zaak in Parijs (Frankrijk) en vestigde het bedrijf in 1899 aan 13 Rue de la Paix. In het eerste decennium van de twintigste eeuw werden vestigingen in Londen (Verenigd Koninkrijk) (vanaf de twintiger jaren aan 175-177 New Bond Street, geleid door Jacques Cartier), Sint-Petersburg (Rusland) en New York (Verenigde Staten) geopend (1909).

December 1908 opende Pierre Cartier op uitnodiging van Maria Pavlovna een winkel voor de duur van twee maanden in haar huis aan de Paleiskade (vlakbij het Winterpaleis) te Sint-Petersburg (Rusland). Nadien werd de firma door veel welgestelde families thuis uitgenodigd en presenteerden zij twee keer per jaar hun collectie in Sint-Petersburg (Rusland): met pasen en met kerst.

De vestiging in New York werd geleid door Pierre Cartier, die de zaak in 1917 heropende aan 653 5th Avenue.

Vanaf 1911 duiken gesneden edelstenen op in de juwelen en artefacten van Cartier. Deze werden door Jacques Cartier meegenomen tijdens de verschillende reizen die hij vanaf 1909 door India maakte.

Louis Cartier bezat een bibliotheek met zeldzame geïllustreerde boeken die hij beschikbaar stelde aan zijn ontwerpers. Vooral in de twintiger en dertiger jaren van de twintigste eeuw leenden nieuwe accessoires als sigarettendozen en nécessaires zich voor nieuwe exotische voorstellingen. Dit in tegenstelling tot de traditionele juwelen, waarop voor voorstellingen amper plaats was. Daarnaast bezat Louis Cartier ook een verzameling objecten, waarvan later delen in de collectie van Sadruddin Aga Khan zijn beland. Het betreft faïence uit Egypte, jade uit de Qing-dynastie, inro uit Japan en Perzische miniaturen.

Ook bezat Louis Cartier sieraden uit het Mogolrijk. Deze  sieraden werden regelmatig tentoongesteld en werden soms verkocht of hergebruikt in nieuwe stukken.

Panters komen vaak voor in de creaties van Cartier. Jeanne Toussaint, directielid van Cartier in de dertiger jaren, stond bekend als La Panthère.

Onder meer René Lalique en Alfred Langlois hebben gewerkt voor Cartier. Vladimir Makovsky maakte mozaïeken van onder meer edelstenen en parelmoer, die door Cartier verder werden verwerkt. Charles Jacqueau ging vanaf 1909 werken voor Louis Cartier. De firma Lavabre werkte exclusief voor Cartier van 1906 tot en met 1921. Tot in de dertiger jaren bleef Henri Lavabre, die met zijn werkplaats met circa 18 medewerkers was gevestigd in de Rue Tiquetonne te Parijs stukken creëren voor Cartier. Ook de uurwerkmaker Maurice Couet (1885-1963) werkte voor Cartier.

Na de dood van Pierre Cartier in 1964 werd het bedrijf door de nazaten verkocht. In 1982 werd Micheline Kanoui hoofd van de afdeling sieraadontwerp en lanceerde de collectie Nouvelle Joaillerie. Twee jaar later (1984) richtte Alain Dominique Perrin de Fondation Cartier pour l’Art Contemporain op.

Cartier kan vele koningshuizen tot zijn clientèle rekenen. Koning Edward VII (Verenigd Koninkrijk) zei over Cartier: The jeweller of kings and the king of jewellers.

Werk in openbare collecties (selectie)
DIVA, Antwerpen (België)
Hermitage, Sint-Petersburg (Rusland)
Metropolitan Museum of Art, New York (Verenigde Staten)
Musée des Arts Décoratifs, Parijs (Frankrijk)
Museum of Fine Arts Boston, Boston (Verenigde Staten)
Victoria and Albert Museum, Londen (Verenigd Koninkrijk)

Werk in particuliere collecties (selectie)
Mahomed Shah Aga Khan III
Aleksej Aleksandrovitsj
Catherine Aleya Beriketti Sursock & Sadruddin Aga Khan
Daisy Fellowes
Maria Fjodorovna
Graziella Folchini Grassetto
Claude François
T’hami el Glaoui
Barbara Hutton
Irina Joesoepova-Romanova
Grace Kelly
Grafische Sammlung Stern
Dame Nellie Melba
Ivan Morozov
Maria Pavlovna
Nikolaj Saltykov
Wallis Simpson
Bhupinder Singh
Gloria Swanson
Elizabeth Taylor
Jeanne Toussaint

Tentoonstellingen (selectie)
1907 – Grand Hôtel Europe, Sint-Ptersburg (Rusland)
1975 – Louis Cartier: Art Deco Masterpieces, Monte Carlo (Monaco)
1976 – Retrospective Louis Cartier: One Hundred and One Years of the Jeweller’s Art
1989 – ‘l’Art de Cartier, Petit Palais, Parijs (Frankrijk)
1992 – ‘l’Art de Cartier, Hermitage, Sint-Petersburg (Rusland)
1995 – The Art of Cartier, the World of French Jewellery Art, Tokyo Metropolitan Teien Art Museum, Tokyo (Japan)
1996 – Splendeurs de la Joaillerie, Fondation de l’ Hermitage, Lausanne (Zwitserland)
1997 – Cartier 1900-1939, British Museum, Londen (Verenigd Koninkrijk)
1997 – Cartier 1900-1939, Metropolitan Museum of Art, New York (Verenigde Staten)
1999 – Cartier 1900-1939, Field Museum of Natural History, Chicago (Verenigde Staten)
1999 – Cartier 1900-1939, Palacio de Bellas Artes, Mexico City (Mexico)
2002 – Cartier Design viewed by Ettore Sottsass, Vitra Design Museum, Berlijn (Duitsland)
2002 – Cartier Design viewed by Ettore Sottsass, Palazzo Reale, Milaan (Italië)
2003 – Jean Cocteau, Spanning the Century, Centre Pompidou, Parijs (Frankrijk)
2004 – Cartier Design viewed by Ettore Sottsass, Daigoji Temple, Kyoto (Japan)
2004 – Cartier Design viewed by Ettore SottsassMuseum of Fine Arts, Houston (Verenigde Staten)
2011 – Cartier Time Art, Art Science Museum, Singapore
2011 – Cartier Time Art, Museum Bellerive, Zürich (Zwitserland)
2015 – Stadtluft, Schmuck aus Zentren der Welt, Schmuckmuseum Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)
2017 – Medusa, Bijoux et tabousMusée d’Art moderne de la Ville de Paris, Parijs (Frankrijk)
2017 – Past Is Present: Revival Jewelry, Museum of Fine Arts Boston, Boston (Verenigde Staten)
2018 – Cartier: The Exhibition, National Gallery of Australia, Canberra (Australië)
2018 – Chains/Schakels/Verbindingen, Sieraad Art Fair (SAF), Westergasfabriek, Amsterdam (Nederland)
2018 – Ost trifft West, exquisite Kostbarkeiten Art DecoSchmuckmuseum Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)
2018 – Sala SimboloMuseo del gioiello, Vicenza (Italië)
2018 – The Body Transformed, Metropolitan Museum of Art, New York (Verenigde Staten)
2018 –The Splendour of Power, Koldinghus, Kolding (Denemarken)
2019 – Juwelen! Schitteren aan het Russische hof, Hermitage, Amsterdam (Nederland)

Opdrachten
1901 – Halssieraad voor Koningin Alexandra (Verenigd Koninkrijk) van antieke Indiase stenen
1902 – 27 Tiara’s voor Edward VII
1968 – Halssieraad van diamant voor de Mexicaanse actrice Maria Félix

Directeuren (selectie)
Joseph W. Allgood (1992-1993)
Arnaud M. Bamberger (1992-2015)
Luigi Blank (1993-2002)
Rupert J. Brooks (2015-heden)
Sophie Cagnard (2000-2002)
Grieg O. Catto (2018-heden)
William A. Craddock (1991-1997)
Gerard S. Djaoui (1997-2002)
Laurent E. Feniou (2013-heden)
Bernard M. Fornas (2003-2015)
Pierre Haquet (1991-1993)
Christopher H.B. Honeyborne (1991-1997)
Joseph Kanoui (1991-2000)
Phillipe Leopold-Metzger (1991-1992)
Richard P. Lepeu (2000-2002)
Guy J. Leymarie (2002)
Francois Meffre (1993-2000)
David W. Merriman (2002)
Denys E. Pasche (2002)
Alain Dominique Perrin
Mario Soares (1991-2002)
Jeanne Toussaint (1933-19..)
Richard N. Thornby (1993-1996)
Francois M.J.R. le Troquer (2010-2013)

Medewerkers en opdrachtnemers (selectie)
Cristofol Fres
Charles Jacqueau

Bibliografie (selectie)
Bijl, A. (2019) Juwelen! Schitteren aan het Russische hof. Zwolle: WBooks. ISBN 9078653809
Davis, S. (2017) Jeweled Splendours of the Art Deco Era, The Prince and Princess Sadruddin Aga Khan Collection. New York: Thames & Hudson. ISBN 9780500519479
Dressen, A., Heuzé, M. en Lignel, B. (2017) Medusa, Bijoux et Tabous. Parijs: Paris Musées. ISBN 9782759603473
Dressen, A., Heuzé, M. en Lignel, B. (2017) Medusa, Jewellery & Taboos. Parijs: Paris Musées. ISBN 9782759603749

Links
• RKD Artists
Wikidata
Website

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2018/12/14/cartier/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.