Villa Bengel

Jakob Bengel, circa 1875. Foto met dank aan Frank C. Müller, CC BY-SA 3.0

In de Villa Bengel aan de Wilhelmstraße te Idar-Oberstein vinden tentoonstellingen plaats met werk van sieraadontwerpers. Ook verzorgt de Jakob Bengel-Stiftung waarin de villa is ondergebracht residencies voor sieraadontwerpers. De villa is de directeurswoning die hoort bij het naastgelegen museale industriecomplex waar tot aan de negentiger jaren van de twintigste eeuw onder meer kettingen, sieraden en andere ijzerwaren werden gefabriceerd.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Geschiedenis
De Firma Bengel werd in 1873 opgericht door Jakob Bengel. De fabriek was gespecialiseerd in chatelaînes en kettingen. Veel machines zijn door de onderneming zelf gebouwd. Opdrachten kwamen uit de hele wereld.

Het oudste deel van de fabriek dateert uit 1873. De arbeiderswoningen aan de straatzijde werden in 1890 opgeleverd. In 1910 kwam de villa voor de directeur gereed en in 1932 werd de fabriek uitgebreid.

In de twintiger en dertiger jaren specialiseerde de onderneming zich in modesieraden in Art Déco stijl, die hoofdzakelijk naar Frankrijk werden geëxporteerd. Het in alle kleuren beschikbare semisynthetische kunststof galaliet werd daarbij veelvuldig toegepast.

In de vijftiger jaren legde de Firma Bengel zich toe op producten van gekleurd aluminium.

In de negentiger jaren zakte de handel steeds verder in en om het industriecomplex voor verval en verdwijning te behoeden is in 2001 de Jakob Bengel-Stiftung in het leven geroepen.

In 2002 is een tentoonstelling gemaakt over de Art Déco sieraden van de Firma Bengel die behalve in Idar-Oberstein ook te zien was in het Deutsches Goldschmiedehaus in Hanau (2003), het Deutsches Klingenmuseum in Solingen (2003/2004), het Deutsches Museum in München (2004), het Českého Raje in Turnové (2006) en het Schmuckmuseum Pforzheim in Pforzheim (2009). In datzelfde jaar werd eveneens de basis gelegd voor de aanvaarding van het complex als industrieel erfgoed. De piano nobile van de villa werd geschikt gemaakt voor tentoonstellingen en opende in 2003. Ook werd door Lothar Brügel, Wilhelm Lindemann en Theo Smeets een artist-in-residence programma in het leven geroepen.

Vanaf mei 2006 biedt de stichting in nauwe samenwerking met de Hochschule Trier onder leiding van Ute Eitzenhöfer en Theo Smeets residencies van maximaal drie maanden aan aan internationale sieraadontwerpers. De kunstenaars krijgen verblijf aangeboden in een appartement in het blok bij de fabriek behorende arbeidswoningen. Daarnaast kunnen zij gebruik maken van de historische machines en kennis daaromtrent in de Bengel fabriek. Elke sieraadontwerper schenkt de Villa Bengel tijdens of na het verblijf tenminste één sieraad en geeft lezingen of workshops op de Fachhochschule.

Op 12 en 13 mei 2018 is het industriecomplex na een verbouwing van 10 jaar feestelijk heropend. Tijdens deze twee dagen werden er rondleidingen verzorgd alsook voordrachten door Salvatore Barbaro, Kornelius Götz, Willi Lindemann, Friedrich Marx, Manfred Rauscher, Josef Rittgen, Christianne Weber-Stöber, Maria Wenzel, Peter Wenzel en Julia Wild.

Verzamelde sieraadontwerpers (selectie)
Volker Atrops
Alfred Bauer
Helen Britton
Monika Brugger
Gemma Draper
Anette Ehinger
Beate Eismann
Kathleen Fink
Jantje Fleischhut
Ulo Florack
Tamara Grüner
Gésine Hackenberg
Castello Hansen
Leonor Hipólito
Pirt Hirv
Jiro Kamata
Anni Kagovere
Lauren Kalman
Ulrike Kämpfert
Beppe Kessler
Beate Klockmann
Teresa Lane
Bety Majernikova
Tasso Mattar
Judy McCaig
Christine Matthias
Catharina Moch
Rosemarijn van der Molen
Julie Mollenhauer
Jaanika Pajuste
Katja Prins
Uli Rapp
Denise J. Reytan
Ulrich Reithofer
Suzana Rezende
Deborah Rudolph
Estela Saez Vilanova
Danni Schwaag
Karin Seufert
Vera Siemund
Claudia Silveira Oliveira
Peter Skubic
Arnaud Sprimont
Claudia Stebler
Monika Strasser
Silke Trekel
Kertu Tuberg
Julia Turner
Tarja Tuupanen
Flóra Vági
Octave Vandeweghe
Peter Vermandere
Luzia Vogt
Andrea Wagner
Silvia Weidenbach
Francis Willemstijn

Tentoonstellingen (selectie)
2002 – Art Déco Schmuck Jakob Bengel
2004 – Der Stein trugt (Ruudt Peters)
2007 – 2nd Skin (Eija Mustonen)
2007 – Anton Cepka, 50 Schmuckarbeiten
2007 – Bernhard Schobinger, Werke
2007 – Choice, Zeitgenössischer Schmuck aus Deutschland
2007 – Manfred Nisslmüller, SCHMUeCKen
2007 – Marianne Schliwinski, Schmuck und Photoarbeiten
2007 – Philip Sajet – Juwelen
2007 – Sophie Hanagarth
2007 – Twilight, The international jewellery master class concept
2008 – Family Portrait (Karen Pontoppidan) (ook te zien in Galerie Spektrum, München)
2010 – Also known as Jewellery, Aktueller Autorenschmuck aus Frankreich (Claire Baloge, Babette Boucher, Brune Boyer-Pellerej, Frédéric Braham, Monika Brugger, Carole Deltenre, Catherine le Gal, Joanne Grimonprez, Sophie Hanagarth, Ulrike Kampfert, Emmanuel Lacoste, Florence Lehmann, Christophe Marguier, Amandine Meunier, Jana Natier, Nathalie Perret, Maud Traon)
2010 – Iris Eichenberg
2010 – Karfunkelschein, Prade – Gablonzer Modeschmuck 1922 – 1995
2010 – Leonor Hipolito & Claudia Oliveira, Artists in Residence der Jakob Bengel-Stiftung
2010 – New traditional Jewellery (Nicolas Cheng)
2010 – Stroh zu Gold, Studienarbeiten aus der Staatlichen Zeichenakademie Hanau
2010 – Ulo Florack
2010 – 24FH, Absolventinnen und Absolventen des FH-Studiengangs Edelstein- und Schmuckdesign Idar-Oberstein
2011 – Auf nach Italien (Volker Atrops, Iris Bodemer, Daniela Boieri, Heike Gruber, Beate Klockmann, Federica Pallaver, Mandy Rasch, Philip Sajet, Dana Seachuga, Fabrizio Tridenti)
2011 – Beppe Kessler, La condition humaine
2011 – Dorothea Prühl, aus der Marzee Collection
2011 – Guten Tag – Bijou Gigi
2011 – Modeschmuck der Gründerzeit (1865-1910), Geschliffene Preziosen aus Idar
2011 – Saskia Detering – Schmuck und Gefäße
2011 – Uta Feiler – Lebenslinien
2012 – Barcelona, Barcelona
2012 – Daniel Kruger
2012 – Historischer Männerschmuck von der Nahe
2012 – Neuerwerbungen aus der Art-Déco-Epoche der Firma Jakob Bengel
2012 – Peter Bauhuis – Simultanea
2012 – Prince Charming & the Palace of Happiness (Teresa Lane, Maarja Niinemägi, Tabea Reulecke)
2012 – The Spirit of Stone (Ute Eitzenhöfer)
2012 – Transit – Zeitgenössischer Schmuck aus Israel (Vered Kaminski, Esther Knobel, Deganit Stern Schocken)
2013 – Alexandra Bahlmann
2013 – Judy McCaig – Wilderness of The Unknown
2013 – Modeschmuck des Wirtschaftswunders
2013 – Öhuloss – Luftschloss (Piret Hirv, Kristiina Laurits, Kadri Mälk, Eve Margus-Villems, Villu Plink, Tanel Veenre)
2013 – Robert Smit – Golden Years
2013 – Tasso Mattar – Geben und Nehmen
2013 – Ulrich Reithofer
2014 – Afterschool (Clarisse Bruynbroeck, Liesbet Bussche, Pia Clauwaert, Hilde de Decker, Hilde van der Heyden, Shana Teugels)
2014 – Britton @ Bengel
2014 – Die Sammlung Harald Wild
2014 – Giampaolo Babetto
2014 – 40 Artists in Residence (Francis Willemstijn)
2015 – Belgisch bei Bengel (Silke Fleischer, Carine Van Landeghem, Arnaud Sprimont, Peter Vermandere)
2015 – bengel@home
2015 – Galanteriewaren aus Idar-Oberstein
2015 – Jiro Kamata – Around and Around
2015 – SleepLess (Sharareh Aghaei, Ignasi Cavaller, Patrícia Domingues, Petr Dvorak, Christina Erlacher, Nicolás Estrada, Elvira Golombosi, Carmen Hauser, Levan Jishkariani, Katja Köditz, Typhaine Le Monnier, Stephanie Morawetz, Nelly van Oost, Dana Seachuga, Alejandra Solar, Eduardo Tarin, Tala Yuan)
2016 – Alfred an Milli – Schmuck von Alfred Bauer
2016 – eins . zwei . 3D (Beate EismannSvenja John)
2016 – Felix Lindner
2016 – Look What I Did: New Rings by DOT
2016 – Vom Stahlgraveur zum Schmuckgestalter (Ludwig Bauer, Hans Marx)
2017 – Flóra Vági & Castello Hansen
2017 – Halle/Saale (Sophie Baumgärtner, Jutta Kallfelz, Rudolf Kocéa, Christine Matthias)
2017 – Schmuckbegehren – eine internationale Privatsammlung (David BielanderPaul Derrez, Sam-Tho Duong, Dana Hakim, Sophie Hanagarth, Otto Künzli, Dongchun Lee, Noon Passama, Constanze SchreiberTerhi Tolvanen, Lisa Walker)
2017 – Silvia Weidenbach
2018 – 200 Jahre Gebrüder Schmidt
2018 – Anna Ameling, Tatjana Giorgadse und Taehee In
2018 – Bengel im Fokus
2018 – Halle/Saale (Sophie Baumgärtner, Jutta Kallfelz, Rudolf Kocéa, Christine Matthias)
2018 – nsaio 6 (Julia Obrmaier)
2018 – Obersteiner Schmuck- und Metallwarenindustrie im 19. & 20. Jahrhundert
2018 – Unikate | Schmuck Pforzheimer Gestalter

Artists in residence
2006 – Monika Brugger, Annette Ehinger, Kathleen Fink, Jantje Fleischhut, Beate Klockmann, Bety Majernikova, Vera Siemund, Monika Strasser, Luzia Vogt
2007 – Beate Eismann, Anni Kagovere, Teresa Lane, Rosemarijn van der Molen, Julie Mollenhauer, Katja Prins, Suzanna Rezende, Karin Seufert, Peter Skubic, Silke Trekel, Kertu Tuberg
2008 – Leonor Hipólito, Piret Hirv, Claudia Silveira Oliveira, Julia Turner
2009 – Ulo Florack, Estela Saez Vilanova, Uli Rapp, Andrea Wagner,
2010 – Gésine Hackenberg, Jaanika Pajuste, Tarja Tuupanen, Francis Willemstijn
2011 – Gemma Draper, Denise J. Reytan, Silvia Weidenbach
2012 – Ulrike Kämpfert, Beppe Kessler, Ulrich Reithofer
2013 – Volker Atrops, Tamara Grüner, Judy McCaig
2014 – Helen Britton, Tamara Grüner, Wilhelm Mattar, Danni Schwaag, Claudia Stebler
2015 – Jiro Kamata, Katharina Moch, Octave Vandeweghe, Peter Vermandere
2016 – Lauren Kalman, Deborah Rudolph, Arnaud Sprimont
2017 – Castello Hansen, Christine Matthias, Flóra Vági
2018 – Kätrin Beljaev, Rebecca Hannon, Julia Walter

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Bibliografie (selectie)
Eitzenhöfer, U., Holme, A., Kollichan, E-M. en Smeets, T. (2015) 2006-2015 Artist in residence collection, Jakob Bengel-Stiftung Idar-Oberstein. Idar-Oberstein: Jakob Bengel-Stiftung. ISBN 9783981525632
Fischer, D. (2017) unikate, schmuck pforzheimer gestalter. Pforzheim: Schütt. OCLC 989980782
Pontoppidan, K. en Schliwinski, M. (2008) Karen Pontoppidan, Family Portrait. München: Galerie Spektrum. ISBN 3-924494-42-8

Links
Wikidata
Website

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link:

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.