Mokumé-Gane

Francesca Urcioli, Recycled, armband. Foto met dank aan Ohmyblue, Federico Cavicchioli©
Francesca Urcioli, Recycled, armband. Foto met dank aan Ohmyblue, Federico Cavicchioli©
Francesca Urcioli, Recycled, armband. Foto met dank aan Ohmyblue, Federico Cavicchioli©

Mokumé-Gane is een Japanse smeedtechniek.

Geschiedenis
Mokumé-Gane is uitgevonden door de Japanse smid Denbei Shoami (1651-1728) die de fusie van metalen bedacht om zijn zwaardbladen sterker en veerkrachtiger te maken.

Doorgaans gelegeerde platen metaal (zoals goud zilver en koper) worden opeengestapeld en door hitte en druk aaneengeweld. Het resultaat van dit proces wordt vervolgens -echter niet noodzakelijkerwijs- in chemicaliën gedompeld waardoor kleurverschillen van de uiteenlopende lagen kunnen worden geaccentueerd. Dit proces heet patineren.

Pas in de zeventiger jaren van de twintigste eeuw raakte de techniek buiten Japan en ook in Nederland bekend. Mogelijk omdat er zich op dat moment in  de kunst revolutionaire ontwikkelingen voordeden; het hedendaagse sieraad kwam tot wasdom en kunstenaars experimenteerden erop los. De techniek echter vereist grote investeringen wat betreft materiaal en tijd. Vandaar wellicht dat de toepassing van Mokumé-Gane zich niet wijd heeft verspreid.

Ook in Nederland wordt de techniek door slechts weinigen beheerst; Louis Hankart (verbonden aan de Vakschool Schoonhoven) en Birgit Laken zijn de enkelingen die ermee werken.

Andere sieraadontwerpers die deze techniek toepassen of hebben toegepast zijn de Nieuw-Zeelandse Joanna Campbell, de Amerikaanse Harold O’Connor, de Nederlandse Birgit Laken, de Braziliaanse Marcos Rosemberg, de Zwitser Ivan Wöhler en de Italiaanse Francesca Urcioli.

Tentoonstellingen (selectie)
1990 – Birgit Laken, Metal in motion, Trits Sieraden, Delft (Nederland)
1990 – Birgit Laken, Metal in motion, jewelleryGalerie Ra, Amsterdam (Nederland)
1991 – Metal in motionVan Reekum Museum, Apeldoorn (Nederland)
1992 – Birgit Laken, Metal in motion, Artefacto, Lissabon (Portugal)
1992 – Birgit Laken, Metal in motion, HQ Gallery, Dublin (Ierland)
1992 – Birgit Laken, Metal in motionJewelers’ Werk Galerie, Washington (Verenigde Staten)
2013 – Mokume Gane in Bewegung, Deutsches Goldschmiedehaus, Hanau (Duitsland)

Bibliografie (selectie)
Chadour-Sampson, B. (2019) Rings of the 20th and 21st centuries, the Alice and Louis Koch collection. Stuttgart: Arnoldsche. ISBN 9783897905160
Delft, H. van (1990) Birgit Laken, Metal in Motion. Haarlem: Birgit Laken. ISBN 909003661X

Links
Wikidata

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: http://hedendaagsesieraden.nl/2016/12/30/mokume-gane/

Leave a Reply