Marjan Unger

Marjan Unger met een halssieraad van Tota Reciclados, 2013. Foto met dank aan K.A.U.©
Marjan Unger met een halssieraad van Tota Reciclados, 2013. Foto met dank aan M.O.©

Marianne (Marjan) Unger-de Boer (Bussum, 11 februari 1946) is kunsthistoricus en auteur van een standaardwerk over het Nederlandse sieraad (2004). Ook is zij verzamelaar en schenker (samen met haar echtgenoot Gerard Unger) van een aanzienlijke collectie Nederlandse sieraden aan het Rijksmuseum Amsterdam in 2009 ter gelegenheid van haar promotie aan de Universiteit Leiden op 17 maart 2010. In 2018 is bekendgemaakt dat Unger samen met haar echtgenoot opnieuw een groot aantal sieraden schenkt aan het Rijksmuseum.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Biografie
Unger studeerde industrieel ontwerpen aan de Kunstnijverheidsschool in Amsterdam (1964-1967) en kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam (1974-1987). In 1968 trouwde zij met Gerard Unger. Zij was van 1980 tot 1989 hoofdredacteur van het tijdschrift Bijvoorbeeld.

Voor de tentoonstelling Sieraden, Images in 1985 selecteerde Unger samen met Bruno Ninaber van EybenOnno Boekhoudt, Marion Herbst en Jerven Ober de kunstenaars.

Van 1982 tot en met 2006 gaf Unger les op de Gerrit Rietveld Academie. Van 1995 tot haar pensionering in 2006 was ze werkzaam als hoofd van de afdeling Vrije Vormgeving aan het Sandberg Instituut, een post-academische opleiding verbonden aan de Gerrit Rietveld Academie. Naast sieraden heeft Unger zich ook bekwaamd in theorieën rond textiel, keramiek, productvormgeving en grafisch ontwerp.

Rond 1995 was Unger op zoek naar een onderwerp om zich in te specialiseren. De geschiedenis van het sieraad in Nederland bleek uiterst geschikt. Er was geen museum in Nederland dat zich had toegelegd op het verzamelen van sieraden vervaardigd tussen 1900 en 1965. Mede daarom startte Unger in 1995 met het aanleggen van een verzameling sieraden uit die periode, aangevuld met werk van haar studenten.

Op rommelmarkten en veilingen zoekt Unger reeds decennia intensief naar sieraden om aan haar verzameling toe te voegen. Ook koopt en kocht zij sieraden bij galeries als Galerie Louise Smit, Galerie Ra en Galerie Sieraad.

In 2002 maakte Unger in het Centraal Museum (Utrecht) de tentoonstelling Zonder wrijving geen glans. In 2014 maakte zij deel uit van de jury van MineralART 2014.

In 2009 schonken Unger en haar echtgenoot ruim 500 sieraden aan het Rijksmuseum. Aanleiding voor de gift was Ungers promotie aan de Leidse universiteit op 17 maart 2010, waarbij zij in plaats van een parelsnoer een broche met parels in de vorm van een varkenshoofd van de hand van David Bielander droeg.

In januari 2018 verscheen in dagblad Trouw een interview met Marjan Unger waarin bekend werd gemaakt dat zij nog eens, samen met haar echtgenoot, circa 200 sieraden schenkt aan het Rijksmuseum. De eerste schenking vond plaats naar aanleiding van Ungers promotie, de tweede kent een droeviger aanleiding: Unger is ongeneeslijk ziek, ze heeft uitgezaaide botkanker.

Schenking aan het Rijksmuseum Amsterdam 2009
De schenking die Unger samen met haar man Gerard Unger in 2009 aan het Rijksmuseum Amsterdam deed betreft werk in opdracht van Unger door Ted Noten en Truike Verdegaal. Naast de hieronder opgesomde namen bevat de verzameling ook werk van andere edelsmeden en sieraadontwerpers die niet met naam bekend zijn. Zo bevat de collectie buttons van popgroepen als ABBA, muntsieraden en het rode lintje dat sinds de tweede helft van de tachtiger jaren wordt gedragen op Wereldaidsdag. Een deel van de schenking wordt getoond op de afdeling Special Collections.
H.A. Adamse
W.F. Andréa
Hans Appenzeller
Gijs Bakker
Ralph Bakker
Henrik Barends
Walter Van Beirendonck
M.C. Bek
Gustav Beran
Berend Peter
Dinie Besems
C.E. Bielen
G.J.J.M. Bielen
Bijenkorf
N. Bink
Rob Birza
Onno Boekhoudt
Louis Bogtman
Bonebakker
Françoise van den Bosch,
Jacob Bosman
Bas Bouman
Mecky van den Brink
Ilja de Bruin
Francesca di Ciaula
Joseph Bernard Citroen
Jorge Cohen
Hans Comis
A.A.M.J. Coopmans
Paul Derrez
Jacomijn van der Donk
C. de Draaijer
Archibald Dumbar
Dutch Chain Works
Christa Ehrlich
Iris Eichenberg
Jan Eisenloeffel
Pieter Elbers
Esmann Juweliers
Kiki van Eyck
Fabriek van Bijouterieën Drijfhout & Zoon n.v.
Conrad Fehn
Michaël Ferron
A.J. Fibbe
Firma gebroeders Rozendaal
Firma Goudsmit
Firma Hoogendijk & Jonkergouw
Firma J.M. de Visscher
Firma W. Visser
Firma van den Eersten & Hofmeijer
G. Foreman
S. Fuchs
Johannes Theodorus Fürstner
Gaillard
Joke Gallmann
Gebroeders van Giels
Roelf Gerbrands
Gerritsen en Van Kempen
Peter Giele
Frank Govers
Willemijn de Greef
P.A. van der Griend
Mieke Groot
Lea Halpern
C.P. ’t Hart
Frederik ’t Hart
Petra Hartman
Maria Hees
Mylène van Heijster
Karen Hendrix
Marion Herbst
Herman Hermsen
Willem Honing
Peter Hoogeboom
Rian de Jong
Bernard Jongstra
Iris ten Kate
Kellenbach & Co
Beppe Kessler
Susanne Klemm
Henk Knuppe
Jan Kok
Koninklijke Utrechtsche Fabriek van Zilverwerken van C.J. Begeer
Daniëlle Koninkx
Wilfred Krook
Kunstaardewerkfabriek K.J. Mobach
Willem van Laar
Felieke van der Leest
Nel Linssen
E. Lodema
Lous Martin
Jan Matthesius
Menno Meijer
Richard Meitner
Metz & Co
Loekie Metz
Coen Mulder
Chequita Nahar
Karel Niehorster
mejuffrouw Niekerk
Evert Nijland,
Willem Hendrik van Norden
Ted Noten
Jan Noyons
J.J. van Osenbruggen
Rodrigo Otazu
Ruudt Peters
Plateelbakkerij De Distel
Katja Prins
J.B.H. van de Puttelaar
Anton Rädecker
Uli Rapp
Reggers
Fons Reggers
Rein Reggers
Rodrigues & Cohen
W. Röhrig
Philip Sajet
Lucy Sarneel,
Jan Hein Sassen
Anneke Schat
J.A.F. Schutte
J.N. Seulijn
Slotboom’s Goud Import
Theo Smeets
Robert Smit
Marga Staartjes
Pieter Starreveld
Chris Steenbergen
Willem Stuurman
Jan Tempelman
The Gem Kingdom
Carel Theulings
Nanneke Thuijs
Johanna Titselaar
Frank Tjepkema
Terhi Tolvanen
Jan de Vaal
Vanzetka
Jan de Waal
Marcel Wanders
Richard Walraven
Pauline Wiertz
Aleida van Wijngaerde
Nico Witteman
Lam de Wolf
Ab Wouters
Katrin Wouters
Plateelbakkerij en pijpenfabrieken Zenith
Lucy Zom
Frans (I) Zwollo
Marinus Zwollo

Schenking aan het Rijksmuseum Amsterdam 2018 (selectie)
Christian Astuguevieille
Ela Bauer
David Bielander
Ute Eitzenhöfer
Jantje Fleischhut
Jiro Kamata
Annelies Planteijdt
Daan Roosegaarde
Philip Sajet
Hans Stofer

In de verzameling van Unger bevindt zich voorts nog werk van onder meer Göran Kling, Otto KünzliKarin Seufert en Annemiek Steenhuis.

Tentoonstellingen met Unger als conservator (selectie)
2002 – Zonder wrijving geen glans, Centraal Museum, Utrecht
2017 – Verwondering, Ra Books, Sieraad Art Fair (SAF), Westergasfabriek, Amsterdam

Bibliografie (selectie)
Ammann, H-J., Kessler, B., Laszio, M. en Unger, M. (1992) Zinnespelen. Amsterdam: Galerie Ra. ISBN 9090050698
Besten, L. den (2011) On Jewellery, A Compendium of international contemporary art jewellery. Stuttgart: Arnoldsche Art Publishers. ISBN 9783897903494
Cummins, S. (11 juni 2017) In conversation with Marjan Unger and Suzanne van Leeuwen. Art Jewelry Forum.
Eitzenhöfer, U., Holzach, C., Lindemann, W. en Unger, M. (2013) Ute Eitzenhöfer, Schmuck / Jewellery. Stuttgart: Arnoldsche. ISBN 9783897904064
Greenbaum, T., (2016) Contemporary Jewelry Takes a Stand, Modern Magazine, winter 2016, p. 88-97.
Hardy, J. (2012) Collect, contemporary jewelry. Londen: Thames & Hudson. ISBN 9780500288559
Lange, H. de (21 januari 2018) Unger schonk honderden juwelen aan het Rijksmuseum: “Sieraden symboliseren een oerkracht”Trouw.
Leeuwen, S. van en Unger, M. (2017) Jewellery Matters. Amsterdam/Rotterdam: Rijksmuseum/Nai010 Publishers. ISBN 9789462083752
Sieraden, Images (1986). Amsterdam: VES. OCLC 313823758
Unger, M. (2004) Het Nederlandse sieraad in de 20ste eeuw. Bussum: THOTH. ISBN 9789068683486
Smeets, T. (2014) Theo Smeets Bizuteria / jewellery. Legnica: Galeria Sztuki. ISBN 9788362534470
Unger, M. (2013) Iris Bodemer, Rebus. Stuttgart: Arnoldsche Art Publishers. ISBN 9783897904040
Unger, M. (1992) Passio. Amsterdam: Uitgeverij Voetnoot. ISBN 9071877132
Unger, M. (2010) Sieraad in context, een multidisciplinair kader voor de beschouwing van het sieraad. Amsterdam (dissertatie). ISBN 9789076452982

Links
Wikidata

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2016/09/24/marjan-unger/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.