Françoise van den Bosch

Françoise van den Bosch, kussenobject, 1973. Foto met dank aan Stichting Françoise van den Bosch©
Françoise van den Bosch, kussenobject, 1973. Foto met dank aan Stichting Françoise van den Bosch©

Françoise van den Bosch (Hilversum (Nederland), 29 februari 1944 – Amsterdam (Nederland), 18 juli 1977) was een beeldend kunstenaar die internationaal doorbrak als sieraadontwerper.

Biografie
Van den Bosch kwam uit een adellijk milieu, maar distantieerde zich daarvan. Ze studeerde in 1969 af aan de afdeling edelsmeden van de Academie van Beeldende Kunst en Kunstnijverheid in Arnhem (Nederland), waar ze les kreeg van onder anderen Franck Ligtelijn.

Tijdens haar opleiding had Van den Bosch nagenoeg geen contact met andere studenten, met uitzondering van Suzanne Esser. Van den Bosch heeft samen met Esser vakken gevolgd aan de Gerrit Rietveld Academie te Amsterdam (Nederland).

Al voordat Van den Bosch afstudeerde was haar werk te zien op de door Nederland en de Verenigde Staten reizende tentoonstelling Objects to wear.

Van den Bosch werkte met metalen als aluminium, messing, koper, alpaca, roestvrij staal, zilver en goud. Zij kwam tot haar sculpturale vormen door in plaat- en buismateriaal te zagen het te doorboren en te buigen. Bekend is de armband die bestaat uit twee delen die bij dracht samen één onlosmakelijk geheel vormen.

In 1969 maakte Van den Bosch het boekwerk getiteld De Cirkel, dat zich in de collectie van het Stedelijk Museum Amsterdam bevindt. Het verlijmde boekwerk bevat afbeeldingen en getypte bespiegelingen van Van den Bosch over verschillende verschijningsvormen van de cirkel.

Van den Bosch was medeoprichter van de Bond van Oproerige Edelsmeden (B.O.E.) in 1973 samen met Karel Niehorster, Onno Boekhoudt, Marion Herbst en de beeldhouwer Berend Peter. De bond werd gestart naar aanleiding van de veranderingen die in de jaren ervoor hadden plaatsgevonden in de sieradenwereld. B.O.E. exposeerde onder meer in Londen en maakte de B.O.E. Doos in een oplage van 100 (in de collecties van onder meer het CODA en het Rijksmuseum). In de doos van hout vervaardigd door de beeldhouwer Berend Peter had elk van de sieraadontwerpers een vierkant vak waarin zij hun visie op hun beroep vastlegden door middel van tekst en uiteenlopende attributen als krijt en elektriciteitsdraad. Van den Bosch voegde kussenachtige objecten van verschillende materialen toe in haar vak van de doos.

In 1976 maakte Van den Bosch een achthoekige afscheidspenning in foedraal in opdracht van de PTT. Het symmetrische tweedelige foedraal bestaat uit een aan de uiteinden dichtgeknepen stuk buis van aluminium waarin de penning, eveneens van een geknepen stuk buis, wordt bewaard. Van 1977 tot de privatisering van de PTT in 1988 is de penning jaarlijks zo’n 25 maal uitgereikt.

Buiten sieraden heeft Van den Bosch ook een rammelaar, een servetring, bestek en andere objecten vervaardigd.

Op drieëndertigjarige leeftijd overleed Van den Bosch onverwacht in haar huis aan de Noordermarkt te Amsterdam. Zij was toen bezig met de voorbereidingen op een overzichtstentoonstelling in de Van Reekum Galerij. De tentoonstelling startte uiteindelijk in het Stedelijk Museum Amsterdam in 1978 en reisde tot en met 1979 langs verschillende andere musea en kunstcentra in Nederland.

Het archief van Françoise van den Bosch alsook dat van de Stichting Françoise van den Bosch is ondergebracht bij het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (RKD) te Den Haag (Nederland).

In retrospectief wordt Van den Bosch samen met Gijs Bakker en Emmy van Leersum gerekend tot één van de belangrijkste representanten van het zogenaamde Hollands glad, een schertsende typering gemunt door Marion Herbst.

Enkele jaren na haar dood werd de Stichting Françoise van den Bosch opgericht door familie en vrienden. De stichting beheert onder meer de ateliernalatenschap van Van den Bosch alsook sieraden en objecten van andere kunstenaars die ze vermoedelijk door ruil heeft verkregen. In haar atelier werden dozen vol met experimenten en modellen aangetroffen.

Werk in openbare collecties (selectie)
Centraal Museum, Utrecht (Nederland)
CODA, Apeldoorn (Nederland) (1 van de 34 kernkunstenaars)
Collectie Françoise van den Bosch (Nederland)
Design Museum Den Bosch, Den Bosch (Nederland)
Gemeentemuseum Den Haag, Den Haag (Nederland)
Museum Arnhem, Arnhem (Nederland)
Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam (Nederland)
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Amersfoort (Nederland)
Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam (Nederland)
Schmuckmuseum Pforzheim, Pforzheim (Duitsland)
Stedelijk Museum Amsterdam, Amsterdam (Nederland)

Werk in particuliere collecties (selectie)
Jurriaan van den Berg
Annie Brouwer-Korf
Paul Derrez & Willem Hoogstede
Yvònne Joris
Thea & Jur van Lee-Ellis
Threes Moolhuysen-Coenders
Riet Neerincx
Jerven Ober
Benno Premsela
Auckjen & Jan Ridderbos

Verzamelde sieraadontwerpers (selectie)
Ruudt Peters

Tentoonstellingen (selectie)
1969 – Draagbare objekten, Ekspotiek Okapi, Amersfoort (Nederland)
1969 – Objects to wear by five Dutch Jewelry Designers, Van Abbemuseum, Eindhoven (Nederland) (reizende tentoonstelling Gemeentemuseum Den Haag, Den Haag (Nederland), Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam (Nederland) en de Verenigde Staten tot en met 1973)
1970 – Lijsbeth Teding van Berkhout en Françoise van den BoschGalerie Sieraad, Amsterdam (Nederland)
1971 – Sieraden van Françoise van den Bosch, Galerie-S, Amsterdam (Nederland)
1972 – Aluminium Objekten, Galerie Het Kapelhuis, Amersfoort (Nederland)
1972 – Objekten, Galerie Het Kapelhuis, Amersfoort (Nederland)
1972 – Sieraad 1900-1972, De Zonnehof, Amersfoort (Nederland)
1973 -1974 – Sier in Serie (reizende tentoonstelling, 15 locaties in Nederland)
1974 – 1975 – 56 bracelets, 17 rings, 2 necklaces (door het buitenland reizende tentoonstelling in opdracht van het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk)
1974 – Revolt in Jewellery by Five Dutch Artists, Electrum Gallery, Londen (Verenigd Koninkrijk)
1975 – Aluminium Objekten, Galerie Ekster, Leeuwarden (Nederland)
1975 – Objekten, Wetering Galerie, Amsterdam (Nederland)
1977 – Françoise van den Bosch, sieraden en objekten, Galerie Ra, Amsterdam (Nederland)
1978 – Françoise van den Bosch, Museum Het Kruithuis, Den Bosch, De Moriaan (Nederland)
1986 – Sieraden, vorm en idee, Van Reekum Museum, Apeldoorn (Nederland)
1995 – Françoise van den Bosch, Het Kruithuis, Museum voor Hedendaagse Kunst, Den Bosch, Citadellaan (Nederland)
1998 – Origineel en Beeld, De Nederlandsche Bank, Amsterdam (Nederland)
2000 – Jewels of Mind and Mentality, Museum het Kruithuis, Den Bosch (Nederland)
2000 – Op de huid, sieraden uit de collectie, Museum voor Moderne Kunst Arnhem, Arnhem (Nederland)
2001 – De eigen collectie sieraden 1970-heden, CODA, Apeldoorn (Nederland)
2004 – Hoogtepunten van het Nederlandse moderne sieraad, De Nederlandsche Bank, Amsterdam (Nederland)
2004 – Sieraadontwerpers slaan nieuwe wegen inCODA, Apeldoorn (Nederland)
2005 – Françoise van den Bosch, tijdgenoten en jong talent, CODA, Apeldoorn (Nederland)
2013 – Dare to wear, sieraden uit de collectie Paul Derrez/Willem Hoogstede, CODA, Apeldoorn (Nederland)
2014 – De sieraden van Annie Brouwer-Korf, Een bijzondere en persoonlijke collectie, CODA, Apeldoorn (Nederland)
2015 – Omarm & Omhels – 35 jaar Stichting Françoise van den Bosch, Sieraad Art Fair (SAF), Westergasfabriek, Amsterdam (Nederland)
2016 – Seventies music-fashion-design, Gorcums Museum, Gorinchem (Nederland)
2016 – 40 Jaar Ra, Sieraad Art Fair (SAF), Westergasfabriek, Amsterdam (Nederland)
2017 – Lievelingen van Anne-Karlijn van Kesteren, Museum Arnhem, Arnhem (Nederland)
2017 – Medusa, Bijoux et tabousMusée d’Art moderne de la Ville de Paris, Parijs (Frankrijk)
2018 – Alles of niets, collectie Jurriaan van den Berg, CODA, Apeldoorn (Nederland)
2018 – Jerven Ober Collection, Sieraad Art Fair (SAF), Westergasfabriek, Amsterdam (Nederland)
2018 – Rijkdom – Sieraden van het Rijk, CODA, Apeldoorn (Nederland)
2018 – Show yourselfDesign Museum Den Bosch, Den Bosch (Nederland)
2018 – SPARTA, de sleutel tot een rijker leven, CODA, Apeldoorn (Nederland)

Bibliografie (selectie)
Bertheux, M., Derrez, P., Linden, G. van der en Moolhuysen-Coenders, T. (2001) Onedel – Non-precious. Schiedam: Stichting Tekens en Ketens. ISBN 9071877612
Besten, L. den (2011) On Jewellery, A Compendium of international contemporary art jewellery. Stuttgart: Arnoldsche Art Publishers. ISBN 9783897903494
Besten, L. den (1986) Sieraden, vorm en idee. Apeldoorn: Gemeentelijk Van Reekummuseum. OCLC 64289691
Dressen, A., Heuzé, M. en Lignel, B. (2017) Medusa, Bijoux et Tabous. Parijs: Paris Musées. ISBN 9782759603473
Dressen, A., Heuzé, M. en Lignel, B. (2017) Medusa, Jewellery & Taboos. Parijs: Paris Musées. ISBN 9782759603749
Jewels of mind and mentality, Dutch jewelry design 1950-2000 (2000). Rotterdam: 010. ISBN 9064503990
Martens, H. (2000) Op de huid, sieraden uit de collectie. Arnhem: Gemeentemusea Arnhem. ISBN 90-72861-27-2
Ober, J. (1990) Françoise van den Bosch. Naarden: Stichting Françoise van den Bosch. ISBN 9072173023
Reinders, C.E.M. (2016) Re/defining jewellery, sieradencollectie CODA Museum. Apeldoorn: CODA. ISBN 978-94-6228-769-3
Sieraad 1900-1972, eerste triennale Amersfoort 2 augustus t/m 1 oktober 1972 (1972). Rotterdam: Lemniscaat. ISBN 9060691318
Unger, M. (2004) Het Nederlandse sieraad in de 20ste eeuw. Bussum: THOTH. ISBN 9789068683486

Overige publicaties (selectie)
1974 – B.O.E. Doos
1974 – NOS film Uit de Kunst
1978 – Françoise van den Bosch (tentoonstellingscatalogus)

Externe links
RKD Artists
Wikidata

Donaties
Deze website heeft geen commercieel doel en is op persoonlijk initiatief, onafhankelijk en geheel op vrijwillige basis met minimale middelen tot stand gekomen. Wilt u dat steunen met een gift? Dat kan! U kunt uw bijdrage overmaken naar: NL27 TRIO 0781 5140 02 ten name van E. Doornbusch te Amsterdam onder vermelding van hedendaagse sieraden. Giften zullen worden aangewend voor onderhoud en verbetering van de website.

Duurzaam verwijzen naar deze pagina? Gebruik dan deze link: https://hedendaagsesieraden.nl/2016/09/24/francoise-van-den-bosch/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.